Franski Ford Vedette V8

eftir Leó M. Jónsson vélatæknifræðing ©

Frá 1948 og fram að 1962 var Ford Vedette einn fárra evrópskra fólksbķla meš V8-vél. Af einhverjum įstęšum nįši žessi bķll aldrei umtalsveršri sölu žrįtt fyrir żmsa eftirsótta eiginleika og śtlit.

Į įrunum fram undir 1910 var grķšarleg eftirspurn eftir T-Ford utan Bandarķkjanna. Fjöldaframleišsla į Ford T, strax sķšla įrs 1907, leiddi til offramleišslu į mešan heimamarkašurinn var aš taka viš sér. Śtflutningur žótti žvķ fżsilegur kostur. Žegar fariš var aš flytja inn T-Ford var žess skammt aš bķša aš stjórnvöld żmissa Evrópulanda reistu tollmśra gegn žessari ,,innrįs” ķ žvķ skyni aš vernda innlenda bķlaframleišslu. Frakkar voru į mešal žeirra sem girtu sig upp undir hendur meš verndartollum. Afleišingin varš m.a. aš einungis 667 T-Fordar seldust ķ Frakklandi įriš 1913 žegar um 5000 seldust ķ Bretlandi.

Ford umboš hafši veriš ķ Frakklandi sķšan 1907. Upp śr 1910 var ljóst aš eina leišin til aš komast framhjį verndartollum var aš setja upp samsetningarverksmišju. Ford Automobiles France var stofnaš ķ Bordeaux įriš 1916 af 9 breskum kaupsżslumönnum til aš setja saman breska Ford bķla fyrir franska markašinn. Įriš 1925 var verksmišjan flutt til Asničres nęrri Parķs. Eins og hjį öšrum samsetningarverksmišjum tók A-Ford viš af T-Ford įriš 1927 og sķšan ašrar geršir, m.a. var settur saman bķll meš 2,35 lķtra V-8 flathedd-vélinni eftir sķšara strķš.

Mercury sem hljóp ķ žvotti

Eftir lok seinni heimstyrjaldarinnar, voriš 1946, höfšu hönnušir hjį Ford ķ Bandarķkjunum lagt drög aš żmsum nżjum bķlum. Nokkrir žeirra nįðu svo langt aš verša fullhannašir fyrir framleišslu. Į mešal žeirra var stór og lķtill bķll. Žegar til kastanna kom žótti sį litli of lķtill fyrir heimamarkašinn og sį stóri of stór fyrir Ford. Mįlin ęxlušust žannig aš sį litli var seldur franska Ford, žar sem hann tók viš af bķl sem nefndist F-427en sį stóri var seldur Mercury.

T-Ford var fyrsti fjöldaframleiddi bíllinn. Framleiðslan hófst árið 1907. Ljósmynd: FoMoCo Archives. Fyrsti Ford Vedette. Þessi er af árgerð 1950 og er hér að renna af færibandinu í samsetningarverksmiðju Ford í Frihamnen í Stokkhólmi. Vitað er um einn svona bíl í gangfæru ástandi hérlendis, sá er af árgerð 1951 og var síðast, þegar vitað var, geymdur á Möðruvöllum í Kjós. Þann bíl hafði Kristján Jónsson, betur þekktur sem Stjáni Meik, gert við á verkstæði sínu sem þá var í Súðarvogi í Rvk. Ljósmynd: FoMoCo Archives.
(Simca) Vedette Chambord 1958 var dýrari gerð en en Beaulieu (borið fram sem ,,Bolö").

 

Žessi litli Ford  var framleiddur ķ Frakklandi sem Ford Vedette meš 64 ha 2,35 lķtra V8-flatheddvélinni frį Ford (143 cid sem var minni gerš af fyrstu 221 cid vélinni), fyrst af įrgerš 1948 og sķšast 1954. Bķllinn leit śt eins og amerķskur Mercury sem hafši hlaupiš ķ žvotti. Żmsar smęrri śtlitsbreytingar uršu į bķlnum en aš grundvallarhönnun var hann óbreyttur śt 1954. Žaš merkilega viš žennan franska Ford var aš žótt hann vęri hannašur ķ Bandarķkjunum var hann aš mörgu leyti tęknilega framar en Ford af įrgerš 1948 en hins vegar aš flestu leyti sambęrilegur viš žann nżja bandarķska Ford sem kom 1949.

Eftir strķšiš hafši franska Ford-fyrirtękiš veriš stokkaš upp meš nżjum hluthöfum og samruna viš ašra framleišendur. Eftir žaš nefndist žaš  Ford SAF.

Nżr bķll ķ kaupbęti

Reksturinn hjį Ford SAF gekk illa og svo illa um 1952 aš Simca keypti meirihluta hlutabréfanna 1954. Įfram įtti bandarķska Ford 15,2% en seldi žann hlut einnig 1958. Į įrunum 1953 og ’54 hafši stęrri bķll veriš framleiddur. Sį nefndist Ford Vendōme og var meš stęrri V8 Ford-vélinni meš 3,9 lķtra slagrżmi (239 cid). Ekki kunnum viš frekari deili į žeim bķl.

Óðalsvagninn (Simca) Vedette Marly 1958 var án ugga, lúxusgerð sem var flottari en Chambord. Einungis 2500 eintök á 4 árum.

 

Žegar Simca keypti Ford SAF fylgdi nżr fullhannašur bķll meš ķ kaupunum. Sį var hannašur hjį Ford ķ Bandarķkjunum fyrir evrópska markašinn og nżtķskulegur hvaš varšaši bęši tękni og śtlit,  t.d. grindarlaus meš sjįlfberandi boddķ og McPherson-fjöšrun aš framan. Gamla V8 flathedd-vélin var hins vegar į sķnum staš, lķtiš breytt sķšan 1932. Eins og ķ fyrri geršum var Vedette meš minni vélina meš 2,35 lķtra slagrżmi (143 cid). Meš breytingum sem Frakkar höfšu gert į henni skilaši hśn 80 hö ķ įrgerš 1955 en 84 hö ķ įrgeršum 1958-’61. Žrįtt fyrir aldraša hönnun var žessi vél fjarri žvķ aš teljast śrelt – žvertį móti var hśn žekkt fyrir snarpa og skemmtilega vinnslu, mikla seiglu og sparneytni, a.m.k. ef stigiš var hóflega į inngjöfina. Og žaš er til marks um gęši žessa bķls aš Ford Vedette af įrgerš 1955 var meš skrįšan hįmarkshraša 150 km/klst en žaš žótti mikiš į žessum tķma.

(Simca) Vedette Beaulieu 1958 var ódýrasta gerðin. Frökkum þótti hann ekki nógu fínn en hann seldist vel í Svíþjóð.

 

Mismunandi geršir

Af įrgeršum 1955-1957 nefndist bķllinn Ford Vedette, dżrari gerš Versailles, en sś seldist mun betur en sś ódżrasta og dżrasta geršin Regence. 1957 var fyrsta įrgeršin meš 12 volta rafkerfi. Fyrsta śtlitsbreytingin į seinni Vedette varš 1958 žegar bķlarnir komu meš breyttum afturhluta, meš ugga sem voru žó hófsamari en į  bandarķskum bķlum frį sama tķma. Śtlitshönnun var unnin af Ķtalanum Luigi Rapi. Žetta voru rennilegir og glęsilegir bķlar sem voru 25 sm lengri en eldri geršin og framleiddir aš mestu leyti óbreyttir nęstu įr og sķšast af įgerš 1961. Frį 1958 nefndust geršrinar Vedette Beaulieu (boriš fram ,,boljö” sem žżšir fallegur stašur), Vedette Chambord og Vedette Presidence. Beaulieu var ódżrastur en Presidence, sem hafši žį tekiš viš hlutverki Regence, var  dżrasta geršin. Ford Vedette var einnig framleiddur sem 4ra dyra óšalsvagn (station) sį nefndist Marly en var alla tķš įn ugganna. Vedette Marly var lśxusgerš, t.d. betur bśinn og glęsilegri en Chambord. (Frį 1958 var Vedette einnig fįanlegur sem Ariane – en sį var 4ra sķlindra meš Fiat-vél).

(Simca) Vedette Presidence 1959 var dýrasta gerðin. Bíl af þessari gerð átti Björn Ólafs bankafulltrúi á Seltjarnarnesi (d. 1989). Ljósmynd: Nostalgia Magazine. Nr. 3 1996.

         

Heimildir:

The World Guide to Automobiles. Útg. Mcdonald Orbis. London & Sidney 1987.

Nostalgia Magazine. Nr. 3 1996

Teiknaðar myndir eru úr sölubæklingum útgefnum af Simca 1958.

Netfang höfundar

Fleiri greinar um bíla

 Aftur á forsíðu