Morgan sportbllinn:

Íhaldssemin bjargai mlunum

eftir Leó M. Jónsson vélatæknifræðing

Bretar eru sagir haldsamari en gengur og gerist og oftast er a sagt eim til hnjs. En hafi haldssemin einhvern tma reynst gulls gildi m benda breska sportblaframleiandan Morgan v til snnunar. (Þessi grein birtist upphaflega í Bílnum 5. tbl. 1995).

Slumenn nrra bla kvarta stundum undan v a blar su ornir svo lkir a tliti s ekki lengur s sluhvati sem ur var og v urfi a hafa meira fyrir slunni. Morgan er einn frra bla sem ekki hefur ,,tapa andlitinu" og ekkist hvar sem er og hvenr sem er.

tt merkileg saga essa blaframleianda s ekki mjg ekkt er hn, engu a sur, ekktari en margra annarra; ekki fyrir framrstefnu stjrnun, rekstrartkni ea slufimleika heldur fyrir haldssemina, sem sumir segja jara vi durgslega sveitamennsku gagnvart llum ntma stjrnunarkenningum. Morgan er, v sambandi, gjarnan nefndur sem undantekningin sem sanni regluna. Ef til vill einhver stjrnunarsrfringur eftir a uppgtva a haldssemi s kvei stjrnunarform sem tt geti vi sumum tilvikum.

Stareyndin er s a Morgan framleiir bl samkvmt stlum og normum sem giltu ri 1930 og hefur gert að rm 67 r. Sportbllinn, sem n er smaur (2002), hefur veri nnast breyttur sl. 37 r og er enn smaur me smu aferum, efnum og handavinnu og tkaist um 1930.

LEXÍA?

Til ess a f keyptan njan Morgan arf a skr sig bilista. a getur teki mrg r ar til bllinn fst afhentur. Fyrirtki gerir lti til a stytta ennan bitma, hvorki me v a auka framleisluna n me v a hkka veri.

Hj BBC (rás 2) er srstk sjnvarpsdagskr  sem snst um viskipti og ina. meal efnis er eins konar rgjf (Troubleshooter); fenginn er einhver ekktur kraftaverkamaur stjrnun til ess a greina rekstrarvanda kveins fyrirtkis og leggja rin um lausn hans. egar vandi (bilisti) Morgan var lagur fyrir Sir John Harvey Jones, fyrrum stjrnarformann ICI, sem ekktur er fyrir rangursrka stjrnun breskra strfyrirtkja, var hann bkstaflega klumsa og kom varla upp nokkru ori. ,,Morgan, sagi Sir John Harvey, ,,fer rangt a mrgum hlutum - meira hafist ekki upp r honum. a er eftirtektarvert a Morgan er einn frra breskra blaframleienda, sem ekki hefur komist rot. Stjrnarformaurinn, Peter Morgan og sonur hans Charles, sem stjrnar blasminni, eru sammla um a a s einmitt að þakka haldssemi rekstri og stjrnun fyrirtkisins a v vegni enn vel.

Saga Morgan minnir um margt danska reihjlasmiinn sem rak verksti ratugum saman litlum kjallara nearlega Vesturgtu Reykjavk sari helmingi 20. aldarinnar. A kvldi hvers vinnudags bar hann, samt flaga snum, tugi reihjla, sem biu vigerar ea ess a vera stt, inn kjallarann og staflai eim upp undir loft. bti morguninn eftir hfst vinnudagur eirra v a bera hjlin t r kjallaranum og raa eim upp fyrir utan. annig gekk etta ratugum saman og hneykslai margan framfarasinnaan landann. slendingur hefi flutt verksti strra (drara) hsni og ori a hkka veri vigerunum fyrir bragi og fari hausinn hefi honum ekki tekist, vegna samkeppni, a veita hkkuninni t verlagi. Megi marka af sgu Morgan er s kenning, a framleiandi eigi a leitast vi a anna eftirspurn, vond. S kenning, a framleiandi eigi fyrst og sst a skapa og vihalda eftirspurn, eigi vi meiri rk a styjast.

RJ HJL UNDIR BLNUM

Morgan hefur sma sportbla san 1909 og er v elsti blaframleiandi heims einkaeign. Stofnandinn, H.F.S. Morgan, var prestssonur fr Stoke Lacey Hertfordshire. sta ess a lra til prests, eins og fair hans og afi hfu bir gert, lri hann vlatknifri og hannai sar og smai sportbl sem er einstakur sinni r. Hann naut dyggs stunings furins sem var hugamaur um bla.

Fyrsta fartki framleiddi Morgan 1908; mtorhjl me 7 ha vl fr Peugeot. a tki raist rhjla opinn bl. stan fyrir essu millistigi milli vlhjls og bls var s a fartki voru lengi skattlg eftir yngd Bretlandi. rhjlablar Morgan voru me vlina fram og eitt hjl a aftan. Vlin kni afturhjli. Enn ann dag dag m sj kvena drtti eim sportbl sem n er framleiddur sem eiga rtur upphaflegri hnnunar Morgan fr essum tma.

Þessi 3ja hjóla Morgan Super Sport er af árgerð 1934. Þessir Morgan voru sigursælir í Cycle Car kappakstri.

Morgan Motor Co. Ltd. var stofnað 1910. Stofnf var 3000 sterlingspund sem H.F.S. fkk a lni hj fur snum. nstu rum og fram millistrsr smai Morgan msar gerir riggja hjla bla og unnu eir hvern kappaksturinn ftur rum Bretlandi og   meginlandinu. Eftir alvarlegt slys, ri 1923, var kappakstur riggja hjla blum bannaur. Gagnvart Morgan gilti banni ekki nema 3 r en var aftur fari a keppa riggja hjla Morgan blum, sem voru nnast sigrandi snum flokki (Cycle-car); nu m.a. 185 km/klst keppni 1929. Um a leiti seldi Morgan margar gerir rhjlabla, fr opnum eins stis bl og upp 4ra manna bl me blju.

FJGUR HJL UNDIR BLNUM

desember 1935 kynnti Morgan fyrsta ,,alvru-blinn", .e. bl 4 hjlum. hafi sala rhjlablanna dregist saman, m.a. vegna samkeppni fr drum blum og vegna batnandi efnahags. Morgan 4/4 var me 1122 rsm vl. Bllinn seldist  tlega og til a mta eftirspurninni var hann einnig leyfisframleiddur Frakklandi.

Verksmijuhs Morgan slapp skemmt fr loftrsum jverja sari heimstyrjldinni. Engu a sur hfst blasmin ekki n fyrr en sla rs 1946 og var nstum hver einasti bll fluttur t, fyrst og fremst til Bandarkjanna. (Sasti riggja hjla Morganinn var smaur 1952).

ri 1950 tk n ger, Plus 4, vi af 4/4. eim bl var 2ja ltra vl fr Standard (s sama og notu var Standard Vanguard - og reyndar einnig fyrstu Ferguson traktorunum). Viskiptin vi Standard leiddu til ess a a fyrirtki vildi kaupa Morgan og geri v tilbo 1954.

Tilboinu var hafna. Hefi tilboi Standard veri teki vru Morgan blar lklega ekki smair n. Sar, ri 1966, vildi Rover kaupa Morgan. v tilboi var einnig hafna. Bi Standard og Rover (verandi) uru frnarlmb tollverndar, sem tti a vernda breskan blaina snum tma en geri hann, ess sta, fran til a standast samkeppni, -fyrirtki drgust upp og geispuu golunni; Standard 1963 og Rover 1967 egar Leyland keypti a.

Morgan endurvakti 4/4 gerina ri 1955, me Ford 10-vl. Meiningin var a bja annig drari kost en hinn hraskreiari Plus 4, sem var me vl fr Triumph (TR2) og einnig til a reyna a anna eftirspurninni sem var, eins og venjulega, umfram framboi. Sar voru TR3 og TR4-vlar hafar Plus 4. Morgan hlt sr, hins vegar, vi Ford vlar fyrir 4/4; sast me 1600GT-vlina (Cortina).

KYNSLASKIPTI

Skmmu fyrir 50 ra afmli Morgan, jn 1959, lst stofnandinn, H.F.S eins og hann var alltaf nefndur. Fyrirtki erfu 4 dtur hans og sonur, Peter Morgan, en hann tk vi stjrn ess eftir fjrhagslega endurskipulagningu.

Lklega hefur ekkert auki orstr Morgan jafn miki og sigur Le Mans kappakstrinum 1962. a var ekktur blahugamaur, Chris Lawrence, sem keppti Morgan sportbl og sigrai me yfirburum snum flokki. Sigurinn, sem var s sasti fyrir Morgan meirihttar keppni, ltti verulega undir me fyrirtkinu en um a leiti hafi salan dala Bandarkjunum og raska fjrhagstlunum ess.

Morgan Plus 8 með 3,9 lítra Rover V8 185 hö við 4750 sn/mín.

ri 1964 smai Morgan 50 sportbla af gerinni Plus 4 Plus. S bll var me sama hjlbotn og Plus 4 en ntskulegra bodd. tt blarnir vru einingis 50 ngi a til a minna pressuna a Morgan vri enn a sma sportbla.

BANNAUR ME LGUM

Blikur hafa svo sem veri lofti hj Morgan eins og fleirum. a hefur  reianlega hrikt stounum egar helsti tflutningsmarkaurinn lokaist me einu pennastriki ri 1966;egar mengunarlggjfin tk gildi Bandarkjunum. a  fall var til ess a Morgan Plus 8 tk vi hlutverki Plus 4 gst 1968. S Morgan er me V8 Buick lvl (sem Rover hefur nota langan tma) en me honum opnaist Morgan bandarski markaurinn njan leik fr  og me 1969. S ger er me V8 vlina me beinni innsprautun fr og me rger 1984 (einnig fanlegur me Triumph Vitesse-vl sar sama ri).

MLI SNST EKKI UM PENINGA

Plus 8 hefur veri og er enn glansnmeri hj Morgan. Hann ykir flugur og skemmtilegur sportbll (192-200 h), a.m.k. augum eirra sem kunna a meta hreinrktaan breskan sportbl. eir eru einnig til sem telja Morgan Plus 8 me fallegustu sportblum. Um 1960 var gjarnan liti Morgan sem forngrip sem tti ekki neitt erindi markainn. S afstaa hefur breyst. a sem ur tti gamaldags vi Morgan ykir n sgilt og eftirspurnin eftir blunun fer vaxandi. Bilistinn mun v lengjast v rleg afkst 130 starfsmanna eru rmlega 400 blar.

Hörðustu Morgan-aðdáendur telja þetta mælaborð helst til nýtískulegt.

3,9 lítra V8-vélin í Morgan Plus 8 er sú sama og er í Range Rover Vogue SE.

 

rtt fyrir umframeftirspurn er Charles Morgan ekki v a fyrirtki tti a nta sr hana til a auka framleisluna, eins og kraftaverkamenn stjrnun hafa lagt til. Charles er einfaldlega eirrar skounar a fyrirtki sjlft, eins og a er manna og reki, s stan fyrir v a a er enn vi li og skilar hagnai. A breyta einhverju vri v glapri - eir sem leggi slkt til misskilji tilganginn me blasminni; hn s meira en vinna starfsmannanna - hn s hugaml eirra allra og ess vegna su blarnir eins og eir eru.

Charles bendir einnig a Morgan framleii ekki bla sem fartki heldur sem sgilda gripi sem su eftirsttir af einstaklingum sem hafi srstakan huga eim. Me v a verleggja blana hflega geri Morgan fleiri hugasmum einstaklingum kleift a eignast - a atrii s mjg mikilvgt og eigi stran tt eim orstr og velvild sem Morgan ntur. Hann segir Morgan ekki vera samkeppni vi drari lxusbla og bendir a a su ekki einungis eir sterkefnuu sem kaupi Morgan; meal kaupenda su fagurkerar sem hafi neita sr um mis lfsgi til ess a geta lti drauminn rtast: ,,Við erum stolt af okkar vinnu og finnum a arir meta og vira a sem vi erum a gera. a er hluti af endurgjaldinu. Vi eigum trygga viskiptavini og vi erum tryggir eim."

egar spurt er um bilistann, sem er 6-8 r fyrir Plus 8, segir Charles a viskiptavinir eirra stti sig vi bitmann, eir sem ekki geri a su ekki eirra viskiptavinir. eir fu notuu Morgan blar, sem koma markainn, eru seldir fyrir talsvert hrra ver en nr fr framleianda. Peter segir a Morgan geri mislegt til ess a draga r v a braskarar reyni a hagnast eim sem su bilistanum. Liur v er a virkja vntanlegan eiganda, tengja hann persnulegum bndum vi sinn bl lngum smatmanum, t.d. me v a setja blinn msan srbna eftir skum kaupandans og leyfa honum a fylgjast me setningu og tilhgun.

En hva er a sem vntanlegur eigandi getur haft hrif ? a er mislegt: Hann getur t.d. ri v hvort ytri skel blsins er ger r stli ea li, hann getur vali um 30 mismunandi gerir af vnduu skinni, vali einn af 30 sund litum blinn; listinn yfir alls konar aukabna er nstum v endalaus o.s.frv.

RU VSI BYGGING

Tveggja og fernra sta Morgan 4/4 me 1600GT Ford-vl samt Plus 4 me 2ja ltra vl eru einnig smair. Morgan notai Fiat vl 4/4 og Plus 4 runum 1982-1985; 96 ha 1,6 ltra vl me ofanliggjandi kambsi.

ess m geta hr a ri 1985 var Morgan Plus 8 talinn einn af sneggstu og hraskreiustu blum. Vibrag hans 0-160 km/klst var 17,9 sek. .e. sneggri en bi Benz 500 SL og Ferrari Mondial.

Morgan er einstakur bll a mrgu leyti. (Tveir Morgan munu vera til hrlendis). Vl-, drif- og hjlabnai er komi fyrir stlgrind og er boddi bolta hana. A aftan er heil hsing me blafjrum en a framan er sjlfst fjrun sem hnnu er af Morgan og er um margt srkennileg. Bllinn er mjg hastur og stfur akstri eins og vera ber ar sem hreinrktaur breskur sportbll hlut.

RYVRN + FAVRN

Boddi er me burarramma r tr (aski) sem er srstaklega vali, skori til og sveigt me gufu ar til rtta forminu - tlnu blsins er n. Trgrindin er san kldd me stl- ea lpltum sem starfsmenn forma me handverkfrum, m.a. me trkjullum.

tt flest beri me sr a um handverk s a ra hj Morgan hefur fyrirtki ekki stai algjrlega sta vltknisviinu. a hefur ori a taka upp msar tkninjungar til ess a geta mtt auknum og strangari krfum um mengunarvarnir og ryggisatrii bandarska markanum. Morgan Plus 8 me 3,5 ltra V8-vlinni (me blndungum) verur a keyra   prpangasi Bandarkjunum til ess a hann fist skrur ar og hefur a dregi verulega r slunni ar.

Morgan Plus 8 er frá og með árgerð 1991 me nrri og strri ger af Buick/Rover-lvlinni, sem er me 3,9 ltra slagrmi og hrra jppunarhlutfall. S vl stenst mengunarreglurnar sem tku gildi Bandarkjunum rsbyrjun 1996. S vl, me hvarfa, skilar um 190 h en er hins vegar me meira tog en eldri 200 ha vlin.

Bandarkin eru ekki lengur jafn mikilvgur markaurinn fyrir Morgan og ur. ess sta hefur hugi jverja, Japana og tala aukist og eru au lnd n ingarmestu markairnir.

ENGAR MLAMILANIR

Morgan Plus 8 fyrir 1991 er með 3,5 lítra 200 ha V8-vél. Hann er me 1 ha fyrir hver 4,6 kg eigin yngdar. Bllinn er lttari en tla mtti af strinni a dma, vegur 925 kg. Hjlhafi er 2,49 m. H blsins er ekki nema 1,22 m og ungamijan liggur v lgt. Dekkin eru 20 sm   breidd og felgurnar me 15" vermli.

Morgan ntur sn best hfilega krkttum malbikuum sveitavegum. Hann er hins vegar langt fr v a geta talist lipur bll, fyrst og fremst vegna ess hve hann er ungur stri og grjthastur. En a skiptir Morgan adendur engu mli; aalatrii er a bllinn er ekta og engin eftirlking getur komi hans sta. Morgan Plus 8 er eldsnggur og hefur fullu tr vi talsvert drari sportbla, t.d. olir hann vel samanbur vi Ferrari og Porsche me hrðun 0-100 km/klst innan vi 6 sek.

Netfang höfundar

Fleiri greinar um bíla

Aftur á forsíðu