essi grein birtist upphaflega Blnum 2. tbl. 1996 egar Subaru Impreza kom fyrst markainn. Hr er hn endurunnin og uppfr.

ALDRIFS-FLKSBLL SRFLOKKI
eftir Le M. Jnsson vlatknifring.

a sem er fyrst og fremst eftirsknarvert vi flksbl me stengdu aldrifi er auki ryggi venjulegum akstri - auki veggrip slmu fri er einnig kostur en skiptir mun minna mli. Aksturseiginleikar Subaru Impreza eru einstakir. Subaru Impreza var nr markanum egar upphaflega prfunin fr fram. Slumenn voru hlfgerum vandrum me ennan bl vegna ess a eim fannst hann of ltill mia vi ver og fannst erfitt a selja hann. a tti heldur betur eftir a breytast, essi grein tti m.a. tt v a koma sreinkennum essa bls framfri. g hef sagt vi sem hafa leita ra hj mr varandi kaup njum flksbl a besti fjlskyldubllinn markanum dag s Renault Mgane en ef eir vilji borga aukalega fyrir sportlegri, skemmtilegri, og þrengri bl skuli eir velja Subaru Impreza. Breski uppfinnarinn og drttarvlaframleiandinn Harry Ferguson var fyrstur til a sna fram kosti stengds fjrhjladrifs (aldrifs) flksblum. Ferguson hannai bnainn og fyrirtki hans vegum, Harry Ferguson Research Ltd. Coventry, Bretlandi, bj bla essum bnai sem sar var ekktur sem ,,Quadratrac" jeppum. Ferguson smai 1961 eins manns keppnisbl me stengdu aldrifi (Project 99 4WD) sem

Subaru Impreza a sameiginlegt me flestum minni flugvlum a vera me flata vl me lrttum stimplum.

skilai kappakstursmnnum bor vi Jack Fairman og Stirling Moss mark undan rum, m.a. vann essi Ferguson aldrifsbll Formula 1 kappakstur Bretlandi (Oulton Park) og mun a vera eini sigur aldrifsbls Formula 1 en, eins og margir vita, var aldrif banna F1-keppnum nokkru sar. Fyrsti flksbllinn sem fjldaframleiddur var me Ferguson Formula 4WD, eins og aldrifi nefndist , var breski sportbllinn Jensen Interceptor FF fr og me 1965. a vekur srstaka athygli a sjlfvirk lsingarvrn bremsum (ABS) var innifalin Ferguson Formula 4WD sem staalbnaur, .e. ratugum ur en blaframleiendur almennt tku upp ann ryggisbna. Nstur til a bera uppi merki Ferguson me sdrifi var Range Rover (fr 1969).

ENN FULLU GILDI

Hugmynd Harry Ferguson var bi einfld og snjll. Me v a mila vlaraflinu 4 hjl bls sta tveggja mtti gera r fyrir allt a tvfldu veggripi. Vegna mismunandi yngdardreyfingar fram- og afturhjl urfti a vera breytileg aflskipting milli fram- og afturdrifs. skiptingu framkvmdi Ferguson me mismunardrifi millikassa, millidrifi, sem jafnframt mtti lsa egar miklis taks var rf. Tilraunir Harry Ferguson Research sndu a hagstasta hlutfall aldrifi var 33%/67% milli fram- og afturdrifs og var millidrifi annig gert a a milai taki rtk sem nst essu hlutfalli. Allar gtur san, ea tp 40 r, hefur a snt sig a flestum tilfellum er etta hlutfall hagstast hj aldrifnum bl venjulegum akstri. Frekari fnstilling essari mismunarlsingu fkkst sar me v a nota seiglst mismunardrif og enn sar tengslum vi tlvustra sjlfskiptingu.

ÖRYGGISML

Harry Ferguson var reytandi a sna, m.a. me reifanlegum dmum, hve stengt aldrif vri miki ryggisatrii flksbl. stan fyrir v a fir blaframleiendur, eim tma, sndu aldrifi huga var sg vera kostnaaraukning umfram a sem markaurinn vri tilbinn a greia. Arir bentu a blaframleiendur vru tregir a taka upp ryggisbna sem jafngilti viurkenningu a ryggi bla hefi veri ftt. Stengt fjrhjladrif hefur fr me sr ryggi ar sem a eykur stugleika bls akstri misjfnu yfirbori me auknu veggripi. Me ABS-lsivrn samt aldrifinu eykst ryggi enn frekar. Tvhjladrif, fram- ea afturdrif, me ea n mismunardrifslsingar gefur bl ekki jafn mikinn stugleika og stengt aldrif, a ru jfnu, t.d. hlku, bleytu, hliarvindi, malarvegi ea krppum beygjum malbiki. S.k. splvrn tvhjladrifnum bl er ekki sambrilegur bnaur enda gegnir hn allt ru hlutverki. S sem kaupir flksbl me stengdu aldrifi greiir talsvert aukalega fyrir ann bna; hann er

Subaru Impreza er ekki str bll. Skottlausi bllinn er eins konar millistig milli flksbls og alsvagns.

fyrst og fremst a greia fyrir meira ryggi en hann hefi bl me hefbundnum drifbnai - hann ekur um bl sem hefur meira veggrip og er v ruggari akstri - betri aksturseiginleikar hafa nefnilega me ryggi a gera ekkert sur en stri, blbelti, dekk, ljs og bremsur. S misskilningur er tbreiddur a flksblar me stengt aldrif su, fremur en arir, tlair fyrir srstk landsvi svo sem hlendi ea snjyngsli. Stengda aldrifi er fyrst og fremst tknibnaur sem gerir bl ruggari akstri, ekki sst jvegum/hrabrautum. a leiir svo af sjlfu sr a aldrifsbll hentar ef til vill betur ar sem astur eru verri til aksturs tt a eigi fremur vi um jeppa en aldrifs- flksbla.

SRSTAA SUBARU

Ef fr er talinn sportblaframleiandinn Jensen var japanska Fuji Industries (sem var hluti af Nissan samsteypunni 1968) fyrst blaframleienda til a fjldaframleia fjrhjladrifna flksbla og voru fyrstu aldrifs Subaru blarnir seldir Bandarkjunum ri 1973. Sar, ea upp r 1980, tk Audi til vi framleislu aldrifs- flksblum (Quattro) me eftirminnilegum rangri. Subaru og Audi eru enn leiandi tknisviinu hva varar fjrhjladrifna flksbla. Me fum undantekningum er fjrhjladrifinn flksbll, tknilegu tilliti, frbruginn jeppa n ess a fari veri nnar t au ml. Mismunurinn tkninni liggur fyrst og fremst lkum forsendum vegna lkrar notkunar blanna. Me runum hefur orstr Subaru vaxi vegna eirrar tkni sem a hefur ra aldrifsbnai. Aldrifsbnaur Subaru flksbla er tknilega raur og rautreyndur. Gleggsta dmi um a er sparneytni aldrifs Subaru flksbla ( einnig vi alsvagna) en mismunur eyslu aldrifs-flksbla getur veri umtalsverur eftir tegundum (og tkni). Aldrifsbnaur er, elis sns vegna, flknari en hefbundi einnar hsingar drif. Aldrifsbnaur flksblum hefur reynst misjafnlega og bilanatni veri misjfn. Undantekning er Subaru; reynslan, m.a. hrlendis, er s a drifbnaur Subaru s traustur bnaur.

MEIRA EN ALDRIF

Subaru Impreza er einungis seldur hrlendis me aldrifi tt hann s einnig framleiddur me framhjladrifi eingngu enda er frambo meira en ng af framdrifnum blum. Stengt aldrif getur veri mismunandi bnaur eftir bltegundum. Aldrif einni tegundinni getur veri allt annar bnaur en aldrif annarri tegund. Mismunurinn finnst ekki einungis mismunandi bensneyslu heldur einnig hlji, dekkjasliti og mismunandi miklum stugleika hlku. slenska markanum er ekki miki frambo af fjrhjladrifnum flksblum af svipari str og Subaru Impreza. verskr Blsins er einungis a finna 3 arar tegundir, MMC Lancer 4x4, Suzuki Baleno 4x4 og VW Golf Station 4x4. Enginn eirra er me aldrifsbna sem stenst, a mnu mati, tknilegan samanbur vi sjlfskiptan Impreza enda eru eir jafnframt tluvert drari blar. Stengda aldrifi Impreza er tvenns konar eftir v hvort um beinskiptan ea sjlfskiptan bl er a ra. egar Impreza er keyptur sjlfskiptur er ekki einungis veri a greia aukalega fyrir sjlfskiptinguna heldur jafnframt fyrir fullkomnari drifstribna sem eykur ryggi akstri. S bnaur er tlvustr taksmilun milli fram- og afturhjla, srstakt millidrif me breytilegum mismun sem er innbyggt sjlfskiptinguna. Beinskipti bllinn er me seiglst mismunardrif milli fram- og afturhjla en ekki essa taksstringu sem fylgir sjlfskiptingunni. Fyrir utan auki veggrip/ryggi ir taksstringin sjlfskipta blnum a hann hefur kvena aksturseiginleika umfram ann beinskipta - m.a. sportlega eiginleika. Hvernig m a vera? sjlfskiptistnginni er srstakur hnappur. egar stutt er hann lsa grnir stafir mlaborinu ori ,Power". Um lei breytir tlvustring sjlfskiptingarinnar svrun hennar gagnvart inngjf sem verur nmari; niurskiptingar vera fyrr vi inngjf og uppskiptingar vera a sama skapi sar. Tlvan hefur um lei hrif taksstringuna annig a hlutfallslega meira tak verur afturhjlunum en a ru jfnu. Me v a flytja strri hluta taksins til afturhjlanna ( ,,Power" prgrammi) breytast aksturseiginleikar blsins; hann verur lkari afturhjladrifnum sportbl. ar sem hluti driftaksins er enn framhjlum verur veggripi meira en hj afturhjladrifnum bl og ryggi meira. (essi fdus er ekki beinskipta Impreza). En stldrum aeins vi essi tv fyrirbrigi, annars vegar seiglst mismunardrif (beinskiptur) en hins vegar tlvustrt takshlutfall milli fram- og afturhjla (sjlfskiptur). Seiglst mismunardrif ea seigkpling er milli fram- og afturhjla blum me stengt aldrif, oft nefnt millidrif ea mijudrif. Mismunardrifi er me sjlfvirkri breytilegri lsingu, pltum sem snast hlki fylltum sliknvkva og sem er eirrar nttru a seigjast; vera v lmkenndari sem meiri hreyfing verur honum. Vegna essa eiginleika vkvans virkar seiglsingin milli rtaka annig a lsingin verur samrmi vi snningshraa xulrtaka (veggrip hjla). egar mismunardrifi snst hgt er langstrstur hluti taksins anna rtaki. egar snningshrai mismunardrifsins eykst, vegna ess a annar xullinn snst hraar en hinn (spl) stinnist slikni og bremsar plturnar. annig myndast afst (breytileg) lsing (seiglsing) mismunardrifsins og milun taks milli rtaka kvenu afstu hlutfalli. taksstring eins og er sjlfskipta Subaru Impreza, er af rum toga. sta seiglsts mismunardrifs er pltukpling innbyggu millidrifi sjlfskiptingarinnar. Pltukplingin virkar sem mismunardrif milli fram- og afturdrifa. Srstk dla heldur rstingi pltunum. Me v a auka ea minnka vkvarsting dlunni minnkar ea eykst mismunur snningshraa rtakanna. annig fst breytileg lsing millidrifi en me henni m ra hvaa hlutfalli takinu er mila fram- og afturhjl. Srstk tlva stjrnar rstingnum urnefndri dlu eftir kvenu forriti og strir annig takinu. Breytur tlvunnar; boin sem hn fr og notar, eru m.a. staa inngjafar, vlartog, akstursprgramm, grhlutfall, snningshrai hjla (spl/ABS) o.fl. Me essari tki hefur Subaru n v eftirstta markmii a geta mila taki milli fram- og afturhjla rttu hlutfalli vi ann eigin unga blsins sem hvlir fram- og afturhjlum. Impreza er ungadreifingin 60%/40% milli fram- og afturhjla. egar sjlfskipta blnum er eki lflega me skiptinguna stillta ,,Power" stillir sjlfskiptingin taksmilunina fasta 60%/40% (etta hlutfall er annars breytilegt en oftast sem nst 65%/35%).

VLIN

flestum flugvlum skiptir mli a sem mestum hluta massa flugfarsins s jappa saman sem nst lengdarsi ess. a er ekki tilviljun a flugvlar eru bnar stjrnuhreyflum ea fltum hreyflum (boxurum) - annig hreyflar eru innbyris jafnvgi, me strstan hluta massans nst mipunkti; stjrnuhreyfillinn fellur ekki hliina tt honum s halla og boxarinn er jafnvgi um sveifarsinn. Af essu leiir auki jafnvgi - flugvlin ltur, a ru jfnu, betur a stjrn, n tillits til stu hennar ea stefnu trjnunnar. strum drttum er etta sta ess a Subaru hefur haldi sig vi lrtta boxarann og ra vl stig af stigi sastlina ratugi. Munurinn 2ja ltra Subaru vlinni og 2ja ltra Lycoming hreyfli (eins og algengastur er minni yrlum og einkavlum) er aalatrium s a Subaru vlin er vatnskld en Lycoming vlin loftkld. Me v a nota lrtta flata vl nr Subaru meiru jafnvgi, ekki einungis driflnu heldur llum vlbnai blsins. lka jafnvgi nst aldrei aldrifsbl sem er me versta vl fram . etta jafnvgi skilar sr fleiri en einn htt Subaru: ungamijan liggur lgra en rum blum n ess a frh undir blinn s minni. Minni

Flata vlin Subaru, boxarinn, gegnir lykilhlutverki: Vlin lkkar ungamiju blsins og skapar jafnvgt tak driflnu. Slkt jafnvgi er ekki fyrir hendi fjrhjladrifnum bl me versta vl.

titringur skapast fr vlbnai og sast en ekki sst essi bygging blsins gefur honum jafnara tak hjl og betra veggrip. tt einhverjum kunni a koma a undarlega fyrir sjnir hefur essi lrtta flata Subaru vl (boxarinn) einnig me ryggi blsins a gera, .e. hn eykur ryggi. v lgri sem ungamija bls liggur, v minni lkur eru a hann velti, missi hann veggrip beygju vegna miflttaaflsins ea vegna ess a bremsum er beitt. Af smu stum eru virkari bremsur bl me lga ungamiju: egar stva bl skyndilega, sem fer beina stefnu fram, leitast flttaafl vi a lyfta afturhluta hans og v meir sem ungamijan liggur ofar en vi a missa afturhjlin grip og virkni bremsanna minnkar. etta eru tv grundvallaratrii hnnun kappakstursbls og ein af skringunum v hvers vegna Subaru Impreza er jafn stugur og raun ber vitni; ungamija vlar og grbnar er rtt yfir hjlnfum. Vlin er a mestu leyti r li, vantskld 4 slindra, 16 ventla me 2ja ltra slagrmi (ur var Impreza fanlegur me 1,6 og 1,8 ltra vlum). vlinni eru tv hedd og er einn kambs hvoru (ein tennt tmareim). Hmarksafl er 115 h vi 5600 sn/mn og hmarkstog 170 Nm vi 4400 sn/mn. Túrbóvélin er mun aflmeiri 211-250 hö eftir útfærslu. Innsprautun er tlvustr og neistakerfi kveikjulaust. sta margra klreima, sem voru framan vlinni eldri rgerum, er n einungis ein margspora reim sem knr vatnsdlu, alternator og strisdlu. Kliviftan er rafknin. S breyting er til mikilla bta, einfaldar og auveldar m.a. vihald.

AKSTURINN

Subaru Impreza er ekki rmbesti bllinn snum strarflokki. Reyndar er bllinn fremur rngur og farangurrmi minna lagi. Subaru Impreza er heldur ekki drasti bllinn; kostar 1846 s. sjlfskiptur sem er talsvert fyrir fremur ltinn 5 manna flksbl. mttu stin vera gilegri. Japaninn virist, af einhverjum stum, vilja hafa blsti hr - sumum japnskum blum eru nnast kirkjubekkir; sti sem eru ef til vill hentug borgarsnatti (tt g efist um a) en eru vond lengri akstri. S sem vill losna vi essa kosti tti a lta Subaru Lagacy sem er bi strri, rmbetri, gilegri (og drari). En Subaru Impreza hefur anna a bja; kosti sem margir munu kunna a meta: Aksturseiginleika og ryggi. eiginleika er a finna meiri mli hj sjlfskipta blnum, s honum eki rsklega, en eim beinskipta og er a, t af fyrir sig, athyglisvert. taksstringin millidrifi sjlfskiptingarinnar veldur v. g hef ur haldi v fram a Subaru s eini blaframleiandinn sem getur leiki a eftir Citron a ba smrri bl eim eiginleika a la fram eins og loftpa. essa eiginleika finnur maur greinilega Impreza. Vindgnau ea sgur fer finnst varla essum bl. Veghlj er me minnsta mti; vlarhlj vart merkjanlegt akstri og vlin svo geng a ekki verur vart vi minnsta titring. egar essir eiginleikar koma saman vera hrifin au a s sem ekur blnum, finnst sem hann s alltaf a fara niur mti - bllinn virist renna fram af sjlfum sr og nnast reynslulaust og hljlaust. eir sem hafa komist a v hve hljmburur getur veri gur bl (me gum grjum) og hlusta alvarlega tnlist jafnframt

akstri, munu kunna vel a meta essa srstku eiginleika Impreza. Innifali veri blsins er hljmtki (tvarp/snlda) af gerinni Philips DC 213. Hljmgin eru frbr. Tki er me srstaka jfavrn; stykki sem blstjrinn tekur me sr. Impreza er me sjlfsta fjrun hverju hjli og fjarar gormum. Fjrunin er fremur mjk og blnum er hgt a aka greitt malarvegi n ess a a ofbji fjruninni; bllinn liggur afbura vel beygjum, einnig malarvegi, og er hlutlaus upp a kvenu marki. Eigi, hins vegar, a aka greiar og me meira ryggi er sjlfskiptingin, sem er 4ra gra, stillt ,,Power" og gefi beygjurnar en breytist Impreza r hlutlausum undirstran bl bor vi BMW 300: Breytingin hegun blsins verur lka mikill og Hr. Jekyll og Hide. Impreza er stugri en BMW 300 malarvegi vegna framdrifsins sem hann hefur umfram. a er v ekki tilviljun hve gum rangri Impreza hefur skila rallakstri en ar hefur hann nnast raa sr efstu stin snum flokki undanfarin 2 r. Impreza er lttur af aldrifsbl a vera, eigin yngd er um 1100 kg. au 115 h sem vlin skilar segja ekki alla sguna v essi vl er fljtari a n upp snningshraa vi inngjf en gerist og gengur enda finnst a vibraginu. (Beinskipti bllinn er einnig framleiddur me tvskiptu millidrifi (H og L og er lgra drifi 1,6 sinnum lgra en ha) og auk ess me bakhalla-haldara, sem ef til vill mtti kalla bakkls, sem gerir a a verkum a hann rennur ekki aftur bak egar taka af sta brekku. Til a gira fyrir misskilning skal ess geti a bakkls er innbyggur allar sjlfskiptingar. etta er hins vegar fsur, en gagnlegur, bnaur beinskiptum blum. Beinskiptur Subaru er ekki fyrsti bllinn me bakkls. essi bnaur var ekktur bandarskum blum 5. og 6. ratugnum, m.a. var hann beinskiptum Studebaker Champion af rger 1953). Sjlfskiptur Impreza er me splvrn. egar stutt er hnapp vi hli valstangarinnar (HOLD AT) tekur sjlfskiptingin af sta 2. gr me jfnu sgandi taki ll 4 hjl og skiptir sr ekki upp fyrr en stutt hefur veri hnappinn aftur. ennan bna, splvrnina, prfuum vi fnum sandi ar sem tvhjladrifinn bll festist augabragi. ar mtti keyra Impreza me lagni n ess a festa hann. essi bnaur mun koma a gum notum snj og hlku. Impreza er hentugur bll borgarsnatt; sjlfskiptingin virkar afinnanlega og gerir blinn gilegri og skemmtilegri og kattlipran ,,Power" stillingunni. a kom ekki vart a mealeysla blsins blnduum (prfunar)akstri mldist 10 ltrar hundrai. a er umtalsver sparneytni egar hlut jafn kraftmikill aldrifsbll og auk ess sjlfskiptur. Impreza Turbo sem er álíka að þyngd, er með rúmlega 100 hö meira vélarafl og beinskiptan 5 gíra kassa. Það segir sig sjálft að sá er með allra öflugustu sport-fólksbílum á götunum.

BNAUR

Subaru Impreza er af tveimur gerum, annars vegar 4ra dyra skottbll (Sedan) en hins vegar 4ra dyra me afturhlera; eins konar millistig milli flksbls og alsvagns. Sari gerin var hr til prfunar. Innrttingin er essi sgilda japanska, vel tfr, sterk og vndu en plastleg. Taukli er stunum. Blstjrastllinn m hkka og lkka auk annara stillinga. Axlarh blbeltanna er stillanleg og smuleiis halli strishjlsins. gtt rmi er fyrir blstjrann en s stlnum rennt ftustu stu er ftarmi faregans fyrir aftan minnsta lagi. Aftursti er me tvskiptu baki (40/60). Ljsstafaklukkan mlaborinu er me birtustillingu annig a hana sst greinilega dagsbirtu. Ofan mlaborinu er strt lrtt frlagsrmi, hanskahlf er meallagi strt en geymsluhlf innrttingu eru annars af skornum skammti. Aalljsin eru stillanleg eftir hleslu blsins, bensnlok opna innanfr og 4ra hraa mistvarmtor. urrkubiin er ekki stillanleg. Strishjli er gilegt, hfilega strt og ykkt til a gefa gott grip. (Vkva)stri er yngra lagi. tsn er g en urrkurnar trufla mann dlti fyrst sta, vegna ess hvernig r eru laginu. Eins og rum Subaru er Impreza me karmalausar hliarrur. Yfir farangursrmi er hgt a draga t gardnu og smella fastri. Rurnar eru rafknnar og hurir samlstar, ekki me fjarstringu.

Fleiri greinar um bíla

Netfang höfundar

Aftur á forsíðu