Studebaker Hawk 1956-64

Það heyrir til undantekninga telji bílaáhugamaður Studebaker Champion Starlight og Commander Starliner af árgerðum 1953 og 54 ekki með fallegustu bílum frá 6. áratugnum. Og flestir þeirra eru sammála um að breytingarnar á árgerð 1955 hafi ekki verið til bóta. Þegar kemur að ,,Haukunum" af ágerðum 1956 til og með 1961 skiptast áhugamenn í tvo hópa hvað varðar útlitshönnunina.

Studebaker Hawk er á lista yfir þá bíla sem hafa ótvírætt söfnunargildi hvort sem mönnum líkar útlit þeirra eða ekki. Þeir hafa vélarorku umfram árgerðir '53 og '54 sem gerir þá eftirsótta af mörgum þrátt fyrir uggana á afturbrettunum og grill sem sumir telja að sé stæling á Mercedes-Benz.

Þótt þessir ákveðnu Studebaker væru, í mörgum grundvallaratriðum, sama hönnun og sk. Loewy-Studebaker (sjá grein í síðasta tölublaði) og með sama hjólhaf, teljast þeir ekki vera Loewy-hönnun. Afskiptum þess hönnunarfyrirtækis af Studebaker mun hafa lokið seint á árinu 1955.

Studebaker Hawk vakti athygli þegar hann kom fyrst á markaðinn sem árgerð 1956. Þeir sem skrifuðu um bíla í bandarísk blöð voru ekki sammála um hvort Hawk væri fram- eða afturför miðað við hinn krómslegna President Speedster '55 og síðar hafa margir sérfræðingar lýst því yfir að hinn hreini stíll, sem einkenndi Loewy-Studebaker (sem Bob Bourke hannaði), geri þá Studebaker að þeim eftirsóknarverðustu.

DRÆM SALA?

Ekki tókst Studebaker að halda hlut sínum á bílamarkaðnum með tilkomu Hawk. Það er þó ekki bílunum að kenna eða verðinu, sem þótti hóflegt ef ekki lágt, heldur því að kaupendur löðuðust fyrst og fremst að stærri, þyngri og

	Sky Hawk er af mörgum talinn fallegastur af bílum fyrri Hawk seríunnar (56-61) enda er hann uggalaus.

krómskreyttari bílum: Tími hins ýkta stíls var runnin upp í bandarískri bílaframleiðslu. Frá þessum árum fram að 1961 voru framleiddir stærri og þyngri fólksbílar en dæmi eru um, bílar sem oft er bent á til vitnis um smekkleysi og sóun nýríkra. Því tengd eru orðtök á borð við ,, dollaragrín" og ,,bensínhákur".

En ,,æðið", sem stóð frá 1957 til 1961, réði örlögum Studebaker sem aldrei bar sitt barr upp frá því. Of fáir sýndu Hawk áhuga þrátt fyrir talsvert úrval af gerðum og hagstætt verð miðað við aðra sambærilega búna bíla. Árið 1956 var Hawk, sem var 2ja dyra, fáanlegur í 4 gerðum; Flight Hawk, Power Hawk, Sky Hawk og Golden Hawk. Þetta var jafnframt röðin gagnvart verðinu en Golden Hawk var dýrastur og íburðarmestur. Fáir Golden Hawk voru framleiddir 1956 (4.051) og enn færri Sky Hawk (3.610) og eru því eftirsóttir. Að margra dómi er Sky Hawk sá fallegasti vegna þess að hann er með sömu afturbretti (án ugganna úr trefjaplasti) og árgerð 1954/'55. Samanlagt voru framleiddir 19.165 Hawk árið 1956 og þótti það góður árangur fyrir jafn illa statt fyrirtæki á niðurleið. Til samanburðar má nefna að 128.382 2ja dyra Chevrolet Bel Air Hardtop voru framleiddir 1956 og verð þeirra var frá 2176 dollurum. Studebaker Sky Hawk kostaði á sama tíma 2477 dollara og Golden Hawk frá 3061 dollara.
Flight Hawk var ódýrasta gerðin, kostaði frá 1986 dollurum, og einungis fáanleg með 101 ha 6 strokka Champion vélinni (185,6 CID). Á þessum tíma þóttu ,,6 sílindra pútur" ekki spennandi bílar og menn slógu því föstu að Flight Hawk væri vélarvana. Power Hawk var ódýrasta gerðin með V8-vél. Allir Flight Hawk eru með gluggapóst á hliðum eins og eldri gerðir af Starlight. Hins vegar er það ekki rétt sem hefur oft sést á prenti, m.a. í uppsláttarbókum, að Power Hawk hafi allir verið með gluggapóstum því rúmlega 500 Power Hawk voru framleiddir póstalausir og flestir þeirra seldir til útflutnings.

,,STÓRA VÉLIN"

Stjórnendur Studebaker reyndu að gera það sem þeir gátu til að fylgja straumunum á markaðnum þótt fjárráðin til þess væru nánast engin. Það er t.d. talið að módelbreytingin 1955/1956 hjá Studebaker hafi einungis kostað um 1/50 hluta af því sem hún kostaði hjá Chevrolet.
Á þessum tíma er Packard eigandi Studebaker og það lá því beint við að reyna að nýta eitthvað frá Packard til að auka samkeppnisstöðu Studebaker.

	Það voru ekki margir Golden Hawk framleiddir af árgerð 1956. Þessi er einn örfárra bíla sem enn eru til.

Ákveðið var að nota hina gríðarstóru 5,77 l Packard V8-vél (352 CID) í Golden Hawk. Vélinni varð bókstaflega að troða niður í húddið. Vegna þess hve hún er þung slógu margir því föstu að hún rýrði aksturseiginleika bílsins verulega. Kappakstursmenn sem reyndu bílinn á keppnisbrautum, m.a. Bill Holland, sögðust ekkert geta fundið að aksturseiginleikunum, þvert á móti, vegna þess hve bíllinn væri lágur og þyngdarpunkturinn lægi lágt, væri hægt að svínkeyra bílinn í beygjum án þess að eiga á hættu að hann yllti.

Þessi ráðstöfun, en með Packard vélinni náðust 275 hestöfl og tog uppá 532 Nm, varð til þess að Studebaker gat státað af fleiri hestöflum á hvert kg eigin þyngdar en flestir allir aðrir framleiðendur að Chrysler undanskildum (Chrysler 300B). Og þótt það hafi ekki verið opinberlega staðfest hefur því verið haldið fram að Golden Hawk með 275 ha vélinni hafi verið hraðskreiðasti fjöldaframleiddi bandaríski bíllinn árið 1956, náð um og yfir 210 km/klst.
Þrjár útgáfur voru af Studebaker V8-vélinni, annars vegar 259 CID í Power Hawk sem gaf 170 hö en hins vegar 2 útfærslur af 289 CID, 190 ha og 210 ha auk 225 ha (Silver Hawk) sem fékkst með því að nota 4ra hólfa blöndung í stað tveggja á 210 ha vélinni. Þetta vélarprógramm hélst óbreytt til ársloka 1961 að öðru leyti en því að frá og með árgerð 1957 voru 275 hö í Golden Hawk fengin með 289 CID Studebaker V8-vélinni með forþjöppu.

Frá 1956 til og með 1960 voru Hawk bílarnir fáanlegir beinskiptir með 3ja gíra kassa og yfirgír. Það var ekki fyrr en í 1961 árgerðinni sem einungis beinskiptur 4ra gíra kassi var boðinn. Golden Hawk af árgerð 1956 með Packard vélinni var með sjálfskiptingu frá Packard, Twin Ultramatic. Í öðrum Hawk til og með árgerð 1960 var sjálfskiptingin af gerðinni Flightomatic (frá Borg-Warner).

,,VÖÐVABÍLL"

Bílamarkaðurinn er flókið fyrirbæri og viðbrögð kaupenda geta verið óútreiknanleg - stundum verið þveröfug við það sem ætla mætti eða finna má í hefðbundnum kenningum eða kennslubókum. Fleiri bílaframleiðendur en Studebaker hafa fengið að þreyfa á þessu og eru nokkur dæmi fræg: American Motors hugðist selja bíla út á hræðslu fólks við afleiðingar umferðarslysa - bjóða upp á meira öryggi og bauð árið 1950 Nash með öryggisbeltum sem þá var nýjung þótt þau væru notuð í flugvélum. Í stað þess að auka söluna urðu bílbeltin til þess að fólk forðaðist Nash eins og sjálfa pestina - sló því föstu að beltin væru nauðsynleg vegna þess hve bíllinn væri varasamur.

Ford lagði í tugmilljón dollara fjárfestingu við að auglýsa ýmis öryggisatriði árið 1956. Hún mun ekki hafa skilað neinu en hins vegar heimtaði fólk að fá að vita hvernig Ford Crown Victoria stæði sig í kvartmílunni gagnvart Chevrolet Bel Air V8. Einungis GM virtist búa yfir þekkingu á því hvað fólk vildi fá og hvenær og gat fullnægt þeim þörfum, t.d. haft krómslegna dreka til reiðu nákvæmlega þegar krómslegnir drekar voru eftirsóttir (auðvitað er það mælikvarði á stjórnun en þann mælikvarða þekktu fáir á 6. áratugnum).

Studebaker tókst ekki að fanga markaðsvindana í seglin, ef svo má að orði komast. Það er talið að hugtakið ,,muscle-car" hafi orðið til hjá Pontiac-deild GM á þeim árum sem John Z. DeLorean stjórnaði henni og að fyrsti bíllinn í þeim anda hafi verið Pontiac GTO af árgerð 1968. Sá var með 325 ha

	Það er ótrúlegt að ekki skyldi takast að selja nema 3929 svona bíla árið 1961 en það ár nefndist bíllinn einfaldlega Studebaker Hawk.

V8 og var sköpunarverk Jim Wangers. En um 11 árum áður hafði Studebaker boðið bíl á svipuðum nótum, sportlegan útlits með gríðarlegt vélarafl. Munurinn er sá að þá voru kaupendur að hugsa um allt aðra hluti - einblíndu á stærð og útlit. Þetta segir m.a. að rétt ákvörðun sem tekin er á röngum tíma er röng ákvörðun.

,,Vöðvabíllinn" frá Studebaker var Golden Hawk 1957 en þá hafði þunga Packard vélin vikið fyrir 50 kg léttari og nettari 289 CID V8 með forþjöppu sem gaf 275 hö í léttari bíl. Sá hafði 18,4% meira afl á hvert kg eigin þyngdar en Ford Thunderbird og 3,5% meira en Chevrolet Corvette, svo dæmi séu nefnd. Til að forðast misskilning þá var Golden Hawk með forþjöppuvélinni ekki jafn snöggur og sá sami af árgerð 1956. Ástæðan er sú að slagrými Packard-vélarinnar var meira og togið, við lágan snúningshraða, var talsvert meira.

Miklir fjárhagserfiðleikar og slök stjórnun ollu því að einungis 2 gerðir af Hawk voru framleiddar af árgerð 1957; hinn póstalausi Golden Hawk með 275 ha vél og Silver Hawk með gluggapósti á hliðunum og kom hann í stað Sky, Power og Flight Hawk frá 1956 og var með 6 strokka vél en fáanlegur með V8 gegn aukagjaldi. Síðar á árinu kom sérstök lúxusgerð, Golden Hawk 400 sem m.a. var með mjög vandaðri leðurinnréttingu og alls konar aukabúnaði. Talið er að innan við 300 bílar af þeirri gerð hafi verið framleiddir og eru einungis örfáir þeirra enn til.

Sú útlitsbreyting sem mest er áberandi á árgerð 1957 er að ugginn á afturbrettunum er úr stáli í stað trefjaplasts og er auk þess með hviflt í hliðinni. Á Silver Hawk nær krómlisti eftir endilangri hliðinni og á húddinu mótar fyrir loftinntaki sem þó er aðeins til að sýnast. Inntakið á Golden Hawk er hins vegar ekta og úr trefjaplasti. Það sér forþjöppunni fyrir köldu lofti. Hún var reimdrifin frá sveifarásnum og af gerðinni McCulloch en þær urðu síðar betur þekktar sem Paxton forþjöppur. Afturljósunum á báðum gerðum var einnig breytt 1957. Véltæknilegar endurbætur voru einnig gerðar, m.a var 1957 árgerðin með kælirif á bremsuskálum og sjálflæst mismunardrif.

ENN HARNAR Á DALNUM

Árið 1956 hafði flugvélaframleiðandinn Curtiss Wright keypt Studebaker-Packard í því augnamiðið að nota tap þess til skattalækkunar. Kaupandinn skipti sér lítið af rekstrinum fyrstu 2 árin og virtist standa á sama um hvoru megin hryggjar bílaframleiðandinn lægi. Staða Sudebaker versnaði enn frekar á framleiðsluárinu 1957 og því voru aðeins óverulegar breytingar gerðar á bílunum - sömu gerðirnar voru boðnar af árgerð 1958. Eina áberandi breytingin var sú að feklgurnar voru nú 14" í stað 15" sem verið höfðu. Vaxandi afskipti Curtiss Wright leiddu til þess að í stað lúsuxgerðarinnar Golden Hawk 400 kom ,,furðufuglinn" Packard Hawk, mjög sérkennilegur bíll sem framleiddur var í 588 eintökum. Í honum er Studebaker 289 CID V8- vél þrátt fyrir Packard merkin á venlalokunum.
Módelárið 1959 söðlaði Studebaker um og lagði höfuðáhersluna á nýjan bíl, Lark, lítinn fólksbíl (á bandarískan mælikvarða) sem byggður var á grunni stationbílsins frá 1953 með styttu hjólhafi og hinni ótrúlega lífseigu 6 strokka Champion-vél og átti eftir að blása nýjum glæðum í fyrirtækið um sinn. Minnstu munaði að framleiðslu Studebaker Hawk yrði hætt vegna þess hve sala árgerðar 1958 hafði verið dræm (8.230 bílar). En af einhverjum orsökum var lífinu haldið í Hawk, sem betur fer. Til að draga úr tapinu var einungis Silver Hawk með gluggapóstinum á hliðunum boðinn af árgerð 1959. Vélar voru 6 strokka 169,6 CID vélin með styttri slaglengd og 159,2 CIS V8 í 2 útfærslum, 180 og 195 hö. Útlitið breyttist ekki að öðru leyti en að parkljósin voru færð frá brettunum í hliðargrillið. Salan minnkaði enn.

Árgerð 1960 nefnist einfaldlega Hawk. Þær breytingar sem kvað að var að 6 strokka vélin var horfin og 210 ha V8 orðin staðalbúnaður og 225 ha vélin fáanleg fyrir aukagjald, afturhásing var sterkari, kúpplingin öflugri, öflugra kælikerfi og bremsur. Sem aukabúnað mátti fá tvískipt framsæti, hnakkapúða,

	,,Furðufuglinn" Packard Hawk var einungis framleiddur af ágerð 1958, 588 bílar samanlagt.

snúningshraðamæli o.fl. Litlar sjáanlegar breytingar urðu á árgerð 1961 en þó varð ein breyting sem skipti verulegu máli. Þá fékkst Hawk í fyrsta sinn með 4ra gíra beinskiptum kassa frá Borg-Warner.

Þegar litið er á Studebaker Hawk 1961 og hann borinn saman við aðra bandaríska bíla á þeim tíma er ljóst að hann hefur staðnað. Engu að síður er bíllinn dæmigerður fyrir ýmsa eiginleika sem síðar þóttu einkenna evrópska bíla og bandarískir framleiðendur reyndu að tileinka sér og stæla með takmörkuðum árangri. Það er einnig áhugavert að bera Studebaker Hawk 1961 saman við evrópska bíla af sömu árgerð. Verður ekki betur séð af þeim samanburði en að hann hafi haft í fullu tré við miklu dýrari bíla, bæði hvað varðar útlit, afl og aksturseiginleika.

Í þessari grein hafði upphaflega verið ætlunin að fjalla um ,,bíl bílanna" þ.e. síðasta og glæsilegasta Studebaker bílinn, Gran Turisimo Hawk 1962-64. En, eins og oft vill verða, vill teygjast úr svona greinum og því er sérstök grein um þann bíl annars staðar á vefsíðunni.

Netfang höfundar: leo@leoemm.com

Fleiri greinar um bíla

Aftur á forsíðu