|
Leitarvél:
Hægt er að leita uppi valið
efnisorð í textanum. Stutt er samtímis á Ctrl
og F og orðið skrifað í gluggann.
Copyright ©:
Leó M. Jónsson. Öll réttindi áskilin.
Brotajárn
nr. 29
(Ath. Af gefnu tilefni er vakin athygli á
að textinn sem hér birtist er svarið sem viðkomandi
fær við spurningu með tölvupósti. Það
sem birtist í Bílablaði Morgunblaðsins getur verið
stytt vegna þess að rýmið í blaðinu
er takmarkað við ákveðinn stafafjölda. Myndatextar
í Mbl. er samdir af starfsmönnum þess).
Viðgerðir
á vélar-, sjálfskipti- og driftölvum bíla!
Varahlutalagerinn á Smiðjuvegi 4a í
Kópavogi (áður Vatnskassalagerinn) sendir bilaðar
vélartölvur út til Bretlands til viðgerðar.
Með því getur bíleigandi sparað sér
hundruð þúsunda króna. Varahlutalagerinn hefur
fengið nýtt símanúmer fyrir þessa þjónustu
- 699 3737.
144
Gert við sprungu í drifhúsi
Spurt: Við urðum fyrir því óhappi að
reka framdrifna smábílinn okkar niður á grjótnibbu.
Höggið sprengdi drifhúsið sem er úr álblöndu.
Sprungan veldur minniháttar olíuleka af drifi og gírkassa.
Hjá umboðinu var okkur sagt að taka þyrfti drifhúsið
úr bílnum, tæma það og flytja innihald
gírkassa og drifs yfir í nýtt drifhús. Hugsanlega
mætti sjóða í sprunguna og nota gamla drifhúsið
áfram. Í báðum tilfellum myndi viðgerðin
kosta 200-350 þús. kr. Er hægt að leysa þetta
mál á hagkvæmari hátt?
Svar: Oft
má laga svona sprungur án þess að taka drifhús
úr bílnum og án sérverkfæra. Nota
verður epoxy-viðgerðarefni sem þolir 120 °C og
þolir þenslu og samdrátt vegna hitabreytinga. Eitt
þeirra er Bison epoxy-steypa (56g stautur kostar um 1000 kr. í
Húsasmiðjunni). Tjakkaðu bílinn upp og settu stultur
undir. Láttu bílinn halla þannig að olía
renni frá sprungunni. Tappaðu olíu af drifi/gírkassa
og láttu tæmast yfir nótt. Þrífðu
svæðið umhverfis sprunguna með bursta og "Contact
Cleaner" (úðabrúsi sem fæst á næstu
bensínstöð) og láttu þorna. Settu upp hanska
og hlífðargleraugu. Opnaðu sprunguna yst með slípiskífu
þannig að hún verði v-laga. Farðu varlega.
Fylgdu sprungunni nákvæmlega og þannig að v-ið
verði ekki breiðara en 5 mm. Gættu þess að dýpka
ekki/opna ekki sprunguna. Úðaðu því næst
"Contact Cleaner'' í sárið og láttu þorna.
Hitaðu sárið með hárþurrku þar
til sprungusvæðið hefur náð 25 - 30 °C.
Gættu þess að ekkert olíusmit sé í
sárinu. Settu upp einnota hlífðarhanska. Lagaðu
hæfilegt magn af epoxy-steypunni og þrýstu henni
í sprungusárið þar til það er sléttfullt.
Leyfðu efninu að storkna í 4-5 tíma. (farðu
eftir leiðbeiningum sem fylgja Bison-efninu). Helltu réttu
magni af réttri olíu á drif/gírkassa (upplýsingar
eru í handbók bílsins). Sé um stærri
viðgerðir á steypugóssi að ræða
fæst sérhæft iðnaðar-epoxy-viðgerðarefni
í stærri umbúðum hjá Landvélum
(áður hjá Ístækni).
Hjólkoppar:
Ábending
Lesandi sendi línu og nefndi m.a. að verð á einum
hjólkoppi af upprunalegri gerð væri komið í
15 þús. kr. hjá einu bílaumboðanna og
stykkið af upprunalegri sporfelgu úr léttmálmi
jafnvel komið yfir 100 þús. kr. Það skyldi
því ekki koma á óvart þótt þjófnaður
færist í aukana. En vekja má athygli einföldu
og ódýru ráði sem getur komið í
veg fyrir að hjólkoppar falli af í akstri, t.d. vegna
höggs. Í bílabúðum og byggingarverslunum
fást grönn bensli úr hvítu eða glæru
plasti. Benslin eru tennt að innanverðu og strekkjast með
tannlás á öðrum endanum. Með því
að smeygja bensli inn fyrir götin á felgunni á
tveimur stöðum má spenna hjólkoppinn fastan þannig
að hann geti ekki dottið af. Auðvelt er að skera benslin
með hníf eða klippa sundur með bítara þurfi
að losa hjól. Stundum gengur fólki illa að festa
plasthjólkopp sem stundum skekkist og brotnar við átökin.
Með því að úða WD-40 eða sambærilegu
efni á festiklemmur koppanna er auðveldara að smella
þeim á felgurnar. Víða erlendis selja bílabúðir
lásrær, þ.e. felgurær sem torvelda þjófnað
á hjólum undan bílum. Notuð er ein lásró
á hverja felgu.
Rispur í lakki: Lagfæring
Flestir bílar eru núorðið sprautaðir með
vatnsgrunduðu tveggja laga lakki; grunnlit og glæru yfirlakki.
Rispur í glæra yfirlakkinu geta verið áberandi
þótt þær séu grunnar, sérstaklega
sé undirliturinn dökkur. Oft má meðhöndla
rispurnar þannig að þær hverfi. Til þess
er notað sérstakt fljótandi efni sem inniheldur slípimassa,
t.d. "Paint Cleaner'' frá Meguiar's, borið fram sem
„MAG-VÆERS’’, (Málingarvörur ehf.)
eða "Paint Cleaner'' frá Sonax (N1). Rispan er nudduð
með efninu þar til hún er horfin. Gæta þarf
þess að efnið nái ekki að þorna á
fletinum. Til að eyða áhrifum slípunarinnar og
til að skerpa gljáann er svo borið á flötinn
"Quick Detailier,'' frá Meguiar's. Á sumum nýjum
bílum er ný gerð glæru sem þenst við
að hitna í sólarljósi þannig að rispur
eyðast og hverfa sjálfkrafa. Hún er frá þýska
Glasurit.
Mercedes-Benz
C220 CDiT 2006
Sú var tíðin að Benz-dísilbíll
var ákveðin trygging fyrir gæðum og rekstraröryggi
enda dýrari en aðrir bílar. Svo virðist sem upp
úr 1996 hafi þessi trygging horfið - sumir fullyrða
að s.l. áratug hafi Benz verið ávísun á
tíðar og dýrar bilanir. Um 1996 hefðu fáir
trúað því að fyrirtæki myndu afþakka
Benz-umboð - hvað þá að Benz-umboð færi
á hausinn. Stórmennskudraumar yfirstjórnenda Daimler-Benz,
m.a. sú stefna að Benz skyldi taka upp framleiðslu smábíla
ásamt því að leggja undir sig bandaríska
markaðinn með kaupum á Chysler, gekk næstum af
þessu virta þýska iðnaðarstórveldi
dauðu. Afleiðingarnar eru m.a. þær að Mercedes-Benz
er ekki sú trygging fyrir gæðum sem áður
var en það sést m.a. á því að
Benz hefur um árabil verið undir meðaltali á listum
JD Power yfir gæðastig bíla. Hér áður
fyrr gat maður gengið að því vísu að
eldsneytiskerfið í Benz væri frá Bosch og þar
með í hæsta gæðaflokki. Því
er ekki lengur að heilsa. Forðagreinarkerfið í C220
turbódísil (150 hö) er frá Delphi. Í
fljótu bragði mætti ætla að það
þýddi að eldsneytiskerfið væri hannað,
þróað og framleitt af þessu bandaríska
risafyrirtæki á sviði tölvu-og rafeindatækni.
Svo er ekki. Delphi-eldsneytiskerfi Benz-dísilvélanna
í fólksbílunum er upprunnið hjá fyrrum
Lucas-samsteypunni í Bretlandi - vörumerki sem lengst af
var þekktast fyrir að vera lélegra en flest annað
á markaðnum („Lucas fann upp myrkrið,’’
sögðu Bretar þegar rafkerfið gaf sig einu sinni enn!)
Án þess að fara út í langt mál
skal bent á að bilanir í þessu Delphi-kerfi
í Benz C220 CDiT (2148 rsm túrbódísilvélin)
eru dularfyllri en gerist og gengur. Sem dæmi má nefna
2006 árgerð sem byrjaði að drepa á sér
og ganga óreglulega öðru hverju en lagaðist á
milli og var eðlilegur nokkra daga. Svo neitaði vélin
að fara í gang. Kóðalestur gaf enga niðurstöðu.
Allt var prófað en án árangurs. Loks, eftir
langa mæðu og mikil heilabrot, kemur í ljós
að allir fjórir (raf)spíssarnir eru ónýtir.
Í ljós kemur að um galla er að ræða
sem Benz bætir sé bíllinn enn í ábyrgð.
Jafnvel bifvélavirkjum með áratugareynslu af dísilvélaviðgerðum
er vorkunn þótt þeim hugkvæmist ekki að
allir spíssar geti orðið ónýtir samtímis
í dísilvél bíls sem er í notkun daglega
(leigubíll). En alltaf er maður að læra!
MMC Galant 2.0
GLSi
Spurt: Ég og er með Galant ´93 2.0 glsi sem
dó á ferð og fer ekki í gang aftur. Hann startar
en tekur ekkert viðbragð og hann fær bensín
Er eitthvað sem þér dettur í hug sem gæti
verið að ?
Svar:Ónýtur Crank sensor (toppstöðunemi)
. Þú gætir fengið hann á einhverri partasölu.
Fleira kemur til greina en eðlilegt að byrja á þessum
skynjara sem gæti kostað á partasölu svipað
og kóðalestur á verkstæði, sem væri
næsta skref.
143
Þú hefur 2 ár til að kvarta
Spurt: Er með Musso 2001. Heddpakkningin fór eftir
110 þús. km og var skipt um spíssa í leiðinni.
Frá því hefur bíllinn verið ómögulegur,
eyðir meiru og er kraftminni og háværari. Þetta
var gert hjá verkstæði í águst 2008.
Þar vilja stjórnendur ekki gera neitt úr þessu
og greinilegt að þeim finnst ég vera nörd. Get
ég gert eitthvað frekar?
Svar: Hafi
aldrei verið endurnýjaður kælivökvinn á
vélinni er engin furða þótt heddpakkning hafi
gefið sig eftir 8 ára notkun (eðlileg endurnýjun
er 3. hvert ár). Af lýsingu þinni að dæma
mætti ætla að vélin sé rangt stillt á
tíma (kambásinn) eða tími olíuverks
sé rangur (sem gæti hafa gerst um leið og skipt var
um heddpakkningu). Mér kemur á óvart viðbrögð
verkstæðismanna. En hafirðu nýlega kvartað
undan viðgerðinni, sem framkvæmd var fyrir 10 mánuðum,
er ekkert skrítið þótt þeim finnist þú
bregðast undarlega seint við. En hjvað sem því
líður hefur þú 2 ár til að kvarta
samkvæmt lögum nr. 42 um þjónustukaup. Eigir
þú reikninginn geturðu leitað með kvörtun
til FÍB eða Bílagreinasambandins (sáttamanns)
sért þú félagi og viðkomandi verkstæðið
aðili að BGS - annars til Umboðsmanns neytenda hjá
Neytendastofu.
Fornmenn á
meðal atvinnubílstjóra?
Spurt: Hvað segir þú um lausagang dísilvéla?
Er það rétt sem maður heyrir að lausagangur
sé hagkvæmur þegar dísilvél á
í hlut, t.d. gagnvart eyðslu og mengun, í stað
þess að drepa á og gangsetja. Mér finnst ótrúlega
algengt að díselbílar séu skildir eftir í
lausagangi með tilheyrandi mengun, sérstaklega stórir
flutningabílar - að ekki sé nú minnst á
rúturnar og leigubílana fyrir utan Leifsstöð.
Svar: Þetta
er furðu algengur ósiður byggður á fordómum,
vanþekkingu (ef ekki heimsku), sérhlífni og leti.
Lausagangur eykur eyðslu og loftmengun en hefur ekkert með slitvörn
að gera nái vél ekki að kólna niður
í 20°C en til þess þarf hún nokkrar klukkustundir,
jafnvel í köldu veðri. Ástæða þess
að rútur og flutningabílar eru skildir eftir í
gangi er fyrst og fremst sérhlífni og leti bílstjóra
(sem nenna ekki að klæðast yfirhöfnum) og valda þannig
óþarfa loftmengun til þess eins að halda hita
í stjórnhúsi. Erlendis (og í nokkrum mæli
hérlendis) eru stórir dísilbílar búnir
sérstökum olíumiðstöðvum sem halda hita
í stjórnhúsi. Framleiðendur bíla og
vinnuvéla mæla undantekningarlaust með því
að drepið sé á vélum þeirra frekar
en að þær séu látnar ganga án álags.
Nýjustu bílar eru þannig útbúnir að
vélar þeirra drepa á sér sjálfvirkt
þegar stöðvað er og beðið við umferðarljós!
Nýrri dísilbílar, búnir sjálfvirkt
hreinsandi sótagnasíum, eru töluvert vistvænni
en sambærilegir bensínbílar. Og þá
saka ekki að minna á að samkvæmt umferðarlögum
er bannað að skilja bíla eftir í lausagangi.
Smærri
skemmdir á leðurklæðningu má laga
Spurt: Ég varð fyrir því óhappi
að oddhvass hlutur reif upp flipa á stærð við
hálfa fingurnögl af ekta leðuráklæði
á armhvílu innan á annarri framhurðinni í
tæplega ársgömlum jeppanum mínum. Þótt
skemmdin sé ekki stór er hún áberandi og
mér til mikils ama. Sennilega má panta nýtt hurðarspjald
fyrir morð fjár en áður datt mér í
hug að spyrja hvort þú kunnir einhver ráð?
Svar: Sértu
sæmilega laghentur geturðu gert við þessa skemmd
þannig að hún verði ekki greinanleg. Þú
ert heppinn að flipinn rifnaði ekki af og týndist. Hann
er auðvelt að líma aftur í sitt far með réttri
tegund líms. Vandasamast er að ganga frá samskeytum
leðurs og gervileðurs (vinyl) þannig að ekki sjáist
nein merki viðgerðarinnar. Til þess að vinna svona
verk á sem faglegastan hátt færðu sérstakt
viðgerðarsett fyrir ekta leður og leðurlíki hjá
N1. Settið er frá Permatex (vörunr. 571-80902) og nefnist
"Vinyl & Leather Repair Kit'' en í því
eru áhöld, lím og 7 grunnlitir ásamt leiðbeiningum
á ensku (m.a. myndir). Sýnt er hvernig rétti liturinn
er blandaður og sýnd réttu handtökin við
viðgerðina. Ég hef notað þetta sjálfur
með góðum árangri en bendi á að vænlegt
til árangurs er að prófa viðgerð á
svipuðu efni áður, ekki síst til að ná
sem bestum tökum á litblönduninni.
142
Algengt vandamál varðandi kælikerfi
Spurt: Ég er með Nissan Patrol árg. '00 og
er í vandræðum með miðstöðina. Hún
blæs köldu þegar vélin gengur lausagang og þótt
hitamælirinn sýni eðlilegan vinnsluhita. Þegar
vélin vinnur undir álagi fer miðstöðin að
blása heitu. Nógur vökvi er á kælikerfinu.
Getur þetta verið vatnslásinn?
Svar: Nei
- þá myndi hitamælirinn ekki sýna eðlilegan
vinnsluhita. Væri vatnsdælan orðin slöpp myndi
vélin hitna óeðlilega undir álagi. Líklegasta
orsökin er stíflað miðstöðvarhitald vegna
útfellingar. Þrátt fyrir að það standi
skýrum stöfum í handbók allra bíla
með vél með hedd úr áli, að endurnýja
skuli kælimiðil (skola út) á 2-3ja ára
fresti, virðast íslensk bílaverkstæði, með
fáum undantekningum þó, yfirleitt hunsa þau
fyrirmæli. Fyrir bragðið er útfelling í
kælikerfi og ótímabær og kostnaðarsöm
endurnýjun heddpakkninga, vegna tæringar, nánast
daglegt brauð hérlendis en nánast óþekkt
t.d. í Noregi þar sem endurnýjun kælivökva
(og bremsuvökva) er fastur liður í ábyrgðarþjónustu!
Þegar vélin er heit og gengur lausagang skaltu stilla miðstöðina
á hámarkshita og fullan blástur. Taktu með
berum höndum á miðstöðvarslöngunum uppi
við hvalbakinn. Önnur þeirra á að vera áberandi
heitari en hin: Sé svo er loftspjald í miðstöðinni
óvirkt; sé svo ekki er hitald miðstöðvarinnar
stíflað. Stundum má hreinsa hitaldið. En stundum
tekst það ekki eða hitaldið fer að leka eftir
hreinsun vegna tæringar (nýtt hitald gæti fengist
á hagstæðu verði hjá Gretti vatnskössum
á Vagnhöfða). Losaðu slöngurnar af stútunum
uppi við hvalbakinn eða þar sem þær tengjast
vélinni, sé það auðveldara. Reyndu að
tæma hitaldið með því að blása
í aðra slönguna. Helltu vatnskassahreinsi (fæst
á næstu bensínstöð) í aðra slönguna
þannig að hann nái inn í hitaldið. Lokaðu
hinni þegar rennur út. Láttu efnið vinna í
10 mín. Skolaðu hitaldið með vatni. Endurtaktu þessa
aðgerð þar til útrennslið hefur aukist og er
hreint. Losni óhreinindi greinilega úr hitaldi miðstöðvarinnar
skaltu blinda stútana eða slöngurnar og setja hreinsiefni
á kælikerfi vélarinnar (samkvæmt leiðarvísi
á umbúðum). Þegar skolun með heitu vatni
skilar hreinu út úr neðri hosu vatnskassans er kerfið
tengt á nýjan leik og fyllt upp með kælimiðli
af þeirri gerð sem tiltekinn er í handbók bílsins
(Antifreeze/Coolant). Verðmunur á kælimiðli getur
verið mikill. Rauður Comma (N1) hefur 5 ára tæringarvörn.
Sérhæfður kælimiðill fæst hjá
IB ehf. á Selfossi, Poulsen í Rvk. og víðar.
Kælimiðil á að blanda til helmings með vatni.
Driflokur á
Musso
Spurt: Get ég sett handvirkar driflokur á Musso
2001 sem er med fjarstýrðum (ónýtum) framdrifslokum?
Ég er með driflokur í sigtinu sem nefnast "Super
Wince'' og fást fyrir stuttu Dana/Spicer 30-hásinguna.
Svar: Dana/Spicer
30 nær ekki til hjólnafa og búnaðurinn því
ólíkur þótt sjálf hásingin
sé sé sama. Í Musso eru notaðar WARN-driflokur
fyrir Nissan. Þeim er breytt með því að renna
ytri slífina í ákveðið mál. Þær
hafa fengist þannig breyttar hjá umboðinu. Þú
getur ekki notað lokur frá „Super Winch’’
óbreyttar. Hins vegar getur Árni Brynjólfsson rennismiður
í Hafnarfirði breytt þeim fyrir þig þannig
að þær passi í Musso og þannig yrðu
þær sennilega ódýrari en hjá umboðinu.
Hvítmálmur
Spurt: Mig langar að spyrja: Hvað er hvítmálmur?
Svar: Blanda
úr eir, antimon, zinki, tini, blý o.s. frv. í ýmsum
blöndunarhlutföllum. Hvítmálmstegundum eru gefin
ýmis nöfn, t.d. babbit, þar sem aðalefnið
er tin eða blý með hlutfallslega mikið antimon. Hvítmálmurinn
er að byggingu blanda harðra og mjúkra kristalla eða
agna. Hörðu agnirnar bera álagið en þær
mjúku halda í sér smurolíu.
VW Golf Station 2004 afturhleraspjald og læsing
Spurt: Ég er með Golf station 2004 svokallaðann
4Motion, ágætisbíll en greinilega ekki mikil hugsun
í sambandi við hurðaropnara og læsingar, það
fór að bera á því að það
var orðið erfitt að opna afturhlerann með takkanum aftan
á hleranum og síðan var það hreinlega ekki
hægt, okkur datt í hug að smyrja takkann með fine
lup og eitthvað lagaðist hann við það, en mig
langaði að taka spjaldið að innan verðum hleranum
úr til að komast betur að þessu og koma feiti þarna
í. Ég losaði tvær litlar skrúfur sem
eru í tveimur handföngum á hleranum og hélt
að þar með gæti ég smellt klæðninguni
af hleranum en aldeilis ekki. Þannig að ég spyr hvernig
er þetta eiginlega losað úr?
Svar: Algeng
ástæða þess að erfitt er að opna þessa
afturhlera á VW er að læsingin er rangt stillt frá
upphafi, þ.e. stillingin á læsingarjárninu
í dyrakarminum og einungis lítilsháttar óhreinindi
eða stirðleiki getur þá valdið því
að fjarlæsingin hætti að virka á skuthurðina/hlerann.
Því miður þekki ég ekki þetta verk
varðandi losun hurðaspjaldsins og því einungis
um ágiskum að ræða. Flestum svona spjöldum
er fest á miðjunni með skrúfum (í handföngum
og/eða faldar undir hlífum sem smellt er af) - en það
er gert til að spjöldin glamri ekki í akstri og þegar
dyrunum er lokað. Skoðaðu spjaldið og reyndu að
ímynda þér hvar þú myndir setja skrúfur
til að það glamraði ekki - jafnvel í gegnum
ytra handfangið/númersljósabrúna. Algengast
er að plastsmellur séu á jöðrunum og þær
losaðar með því að renna spaða undir og
spenna út. Ath. Kunni einhver lesandi
betri eða réttu aðferðina við að losa þetta
spjald væri ábending vel þegin á leoemm(hjá)simneti.is
Subaru
Station 1999 gangtruflun
Spurt: Þetta lýsir sér svona: Ég keyri
frá Rvk. til Leifsstöðvar, allt í einu fer bíllinn
að nötra á 90, ég lækka hraðann í
80, hann nötrar enn og ég sé að snúningshraðamælir
er að skríða yfir 3. Ég lækka í 60
og bíllinn er slakur en hættur að nötra, ég
eyk hraðann aftur skömmu síðar og nú virðist
hann í lagi en sagan endurtekur sig einu sinni nokkru síðar
og svo skyndilega (á jafnsléttu) hættir hann að
erfiða og snúningshraðamælir sýnir tæpa
2. Bíllinn er svo í lagi á leiðinni heim. Þegar
heim til Rvk. er komið legg ég bílnum, ætla
af stað aftur um klst. síðar og þá fer hann
ekki í gang í fyrstu þremur tilraunum, höktir
bara. Ég hætti að reyna, reyni aftur skömmu síðar
og þá fer hann í gang. Ég hef ekki keyrt
hann síðan (þetta var á sunnudaginn). Mér
finnst líklegt að það þurfi að jafnvægisstilla
dekk - hann titrar alltaf aðeins í stýri og eins og
það leiti til vinstri þegar hraði eykst, en þetta
er eitthvað annað. Veistu
hvað þetta gæti verið og geturðu bent mér
á verkstæði hér á Rvk-svæðinu
með hófleg verð?
Svar: Þessi
ágæta lýsing þín bendir til þess
að þetta sé einhver truflun í eldsneytiskerfinu
- þyrfti ekki að vera alvarlegra en að endurnýja
þurfi bensínsíuna, a.m.k. myndi maður byrja
á því og sjá hverju það breytti
og í framhaldi skoða loftsíuna. Talaðu við
Sigurð hjá Bílahaga (893 3510) - geti hann ekki komið
bílnum að hjá sér bendir hann þér
á annað sanngjarnt verkstæði.
Smurolía
- fjölþykktarolíur - seigjusvið - rennslishraði/þykkt
Spurt: Er með smá fyrirspurn um smurolíur. Skiptir
það miklu máli hvaða olía er sett á
bílinn? Er með Ford Mondeo TDCI 2006 árg. Með
bílnum stendur á blaði frá umboðinu að
það eigi að fara á hann 5w-40. Það virðist
samt fara eftir smurstöðvum hvað sett er á hann.
Tvö skipti hefur verið sett á hann 5w-30 en núna
síðast þegar ég fór með hann á
aðra smurstöð þá var sett á hann 5w-40.
Svar: Þessi flokkun (eða mælikvarði) nefnist
seigjusvið og gildir fyrir svokallaðar fjölþykktarolíur
(rennslishraði á ekki að breytast með hitastigi).
Því meiri mismunur sem er á tölunum því
víðara er seigjusviðið. Það þýðir
að rennslishraði (þykktin, á mannamáli)
á að vera sá sami á víðara varmasviði.
(5w-40 er 10 gráðum víðara svið en 5w-30).
Þessi eiginleiki olíunnar er fenginn með íblöndun
fjölþykktarefna. Gæði fjölþykktarolíu
ræðst að hluta af því hve lengi þessi
fjölþykktarefni endast (API-flokkun) en þau eyðast
úr öllum smurolíum á misjafnlega löngum
tíma (notkun) og þá þykknar hún eða
þynnist eftir hitastigi og er þá ónýt.
Seigjusvið fjölþykktarolíu skiptir meira máli
í Þýskalandi en á Íslandi. Ástæðan
er heitara loftslag að sumri og breytilegra álag (ótakmarkaður
hraði á átóban). Þetta skiptir minna
máli hér á Íslandi, ekki síst hér
á suðvestur-horninu sem er nærri því að
vera "þýskt haust'' allt árið. Ég
myndi ekki hafa nokkrar áhyggjur af þessu í þínum
sporum. Í Mondeo 2006 skiptir mestu máli að API-gæðaflokkun
olíunnar sé í samræmi við það
sem framleiðandi bílsins gefur upp í handbók.
Minna máli skiptir hvort seigjusviðið sé 5w-30
eða 5w-40.
Kia Sorrento - inngjöf hrekkur úr sambandi
Spurt: Ég keypti Kia Sorento dísel 2.4 ,og fór
í jómfrúarferð á honum vestur á
firði. Bíllin reyndist mjög vel,fór vel um bílstjóra
og farþega,og eyðslan 8 - 9 l/100 km. Þegar farið
var yfir Þorskafjarðarheiði varð vegurinn verri; aurbleyta
og holóttur. Málið er að þegar t,d bæði
framhjólin lentu í holu samtímis og maður fann
höggið þá var eins og inngjöfin færi
úr sambandi. Þegar drepið var á og startað
fór hann strax í gang og allt í lagi, þoldi
mikin hristing en ekki högg. Hefur þú eitthvað
heyrt um svona?
Svar: Kia Sorrento er með inngjöf sem er rafræn,
inngjöfin er stiglaus rofi tengdur með rafleiðslum inngjafarkerfinu
(Drive by wire). Af lýsingu þinni að dæma er
einhvers staðar sambandsleysi, laust tengi eða slæmt jarðsamband
sem hreyfist við högg. Þetta getur einnig verið vegna
bilunar í inngjafar-rofanum sjálfum (eða TPS-skynjara/rofa).
Til þess að yfirfara leiðslurnar þarf viðkomandi
að hafa teikningu af rafkerfinu og einhverja kunnáttu og
reynslu í bilanagreiningu. Kóðalestur mun ekki skila
neinum árangri í þessu dæmi nema "Check
Engine-ljósið'' lýsi, blikki eða hafi lýst
stöðugt. Endurforritun vélartölvunnar (ecu) mun
heldur ekki skila neinum svörum varðandi þetta vandamál.
Þetta er nefnt vegna þess að sum verkstæði
nota kóðalestur og endurforritun til að rukka fyrir -
jafnvel þótt starfsmenn þess viti að afar litlar
líkur séu á að það skili árangri
nema vélarljósið lýsi stöðugt eða
blikki.
Mustang 1965 V8 289 blöndungur
Svar: Mustang 65´Fastback, með upphaflegri 289 vél
sem var tekin upp og endurbyggð fyrir 3 árum í USA.
Bílinn keypti ég í sept. Sl. ár, að
sögn seljanda var blöndungurinn endurbyggður og stilltur
fyrir ári síðan.
Frá því að ég fékk bílinn
í hendur hafa verið stöðug vandamál með
blöndunginn. Þrátt fyrir að skipt hafi verið
um nálar og flotholt.
Allt sýnist í góðu lagi þegar keyrt er
á stað frá verkstæði en eftir nokkurra klst.
akstur er komið í óefni, hægra framhólf
yfirfyllist af bensíni og lætur ekki að stjórn,
veruleg bensínlykt er af útblæstri þótt
bíllinn sé vel heitur, bíllinn drepur á
sér á gatnamótum sérstaklega ef tekið
er róleg á stað. Dæmi eru um það að
bensín flæði út út úr blöndungnum.
Skipt hefur verið um bensíndælu án þess
að árangur til hins betra hafi náðst. Þrýstingur
á flæði bensíns inn á blöndunginn
virðist vera eðlilegur eftir hverja stillingu. Kanntu einhverja
skýringu á þessu?
Svar: Það er væntanlega flothlotshæðin
sem er rangt stillt eða bilaður flothólfsloki og ætti
ekki að vera mikið mál að laga það sé
"rétt'' þekking fyrir hendi. Prófaðu að
tala við Kristján Erlendsson bifvélavirkjameistara
í Keflavík (895 5662) - hann er einn af fáum sem
enn kann á á þennan blöndung og fleira í
þessum bíl.
SsangYong Rexton stýrisvél sem lekur
Spurt: Ég er með Rexton 2006 2.7 tdi og í síðustu
viku varð ég var við leka í stýrismaskínu.
Ég hafði samband við þjónustuaðila Bílabúðar
Benna til að kanna hvort bíllinn væri enn í
ábyrgð og var tjáð að svo væri ekki
(ekinn 61000) og að stýrismaskínan væri ónýt
og ný kostaði 150000 + kostnaður við skipti og hjólastillingu.
Er einhver möguleiki að gera við þetta vandamál
(lekur upp með öxlinum sem tengist við stýrið.)
eða veistu um ódýrari aðila sem selur varahluti
í þennan bíl.
Svar: 150 þúsund krónur fyrir nýja
eða endurbyggða stýrisvél þykir ekki mikið
nútildags. Hins vegar skaltu tala við Svavar í varahlutabúðinni
hjá umboðinu eða staðgengil hans því
þú gætir farið miklu ódýrar út
úr þessu. Hjá Svavari var til, a.m.k. í fyrra,
þéttisett fyrir stýrishjólsöxulinn.
Tvenns konar stýrisvélar eru í SsangYong jeppunum,
annars vegar frá TRW og hins vegar frá Saginaw - Segi
framleiðslunúmer bílsins ekki hvor tegundir er í
honum má sjá það á hringlaga S-merkinu
(Saginaw) á húsi stýrisvélarinnar fyrir
neðan þenna öxul. Hjólastilling er dálítið
orðum aukið - það er bara millibilið sem þarf
að stilla þegar stýrisvélin er endurnýjuð
en þegar þéttingarnar eru endurnýjaðar
á stýrishjólsöxlinum þarf ekki að
stilla neitt.
Renault Megane lekur kælivökva
Svar: Ég er með Megane árgerð 1998 með
1600 cc vélinni. Málið er að fyrir 6 mánuðum
fór vélin að leka, líklega kælivökva,
vélin er blaut fyrir neðan útblástursgreinina.
Ég man samt ekki eftir því að hafa þurft
að bæta vatni á hana. Ég veit samt að stýrisvélin
smitar aðeins og ég þarf að bæta á
hana hálfum brúsa af glussa á ca. 4 mánaða
fresti. En þar sem stýrisvéling er staðsett
langt til hliðar á vélinni (og bleytan er beint fyrir
neðan pústgreinina) að þá finnst mér
ólíklegt að þessi leki undan pústgreinini
sé frá stýrisvélinni. Þetta er orðið
soldið hvimleitt núna því þessi vökvi
lekur á pústgreinina þar sem hún hverfur
undir vélina og reykurinn (eiturgufurnar) fara inn með miðstöðinni
þegar ég er á ljósum. Dettur þér
eitthvað í hug hvaðan þessi bleyta er að koma?
Svar: Sennilegasta
skýringin er leki með heddpakkningu. þar sem lekinn
er út frá blokkinn en ekki inn í brunahólf
geturðu prófað að setja vatnskassaþétti
í kælikerfið - það gæti stöðvað
þennan leka einhvern tíma. Vatnskassaþétti
færðu á næstu bensínstöð. Þar
eða hjá N1 færðu einnig efni sem minnkar eða
stöðvar leka frá stýrisvél - í
vökvanum er efni sem veldur því að þéttingar
þrútna og hættir að leka með þeim.
Nissan Terrano
II ýmsar bilanir
Spurt: Ég á Nissan Terrano II árg. 2000
með 2,7 díselvélinni. Hann er ekinn 210.000. Þessi
bíll hefur reynst mér ákaflega vel í þau
9 ár sem ég hef átt hann. Nú bregður
svo við að í hann eru hlaupin ýmis undarlegheit,
flest rafmagnstegnd. Ég lét skipta um mælaborð
hjá umboðinu um daginn þar sem hraðamælir
var stundum með og stundum ekki, eldsneytismælir á
núlli og gaumljós kveikt. Stafaglugginn (LCD) virkaði
ekki heldur. Við þessa viðgerð lagaðist stafaglugginn,
en hraðamælirinn er enn brokkgengur fer út og kemurinn
inn í akstri og eldsneytismælirinn er enn á núlli.
Ég hef ekki mikið álit á verstæði
IH eftir þessa viðgerð. Þrennt í viðbót.
Bíllinn er farinn að leka dísilolíu. Það
virðist koma ofan af tanknum, væntanleg lek slanga. Annað
veldur mér meiri áhyggjum þ. e. að sjálfskiptingin
kemur undarlega inn þegar bíllin er tekinn af stað
og þarf mikla inngjöf til að koma honum af stað.
Eftir það er allt eðlilegt. Þetta gerist bara stundum.
Forhitunin virkar ekki. Gaumljós kviknar en startið er greinilega
kalt. Böndin berast stax að glóðarkertum. Er eitt
eða fjögur kerti í svona bíl?
Spurningarnar varða sem sagt:
1. Eldsneytismælir: Hvað skoða ég þar?
2. Hraðamælir: Er þetta barki eða rafnemi. Hvað
á að skoða?
3. Forhitun: Ráð um þau.
4. Hefur þú hugmynd um hvað ég á að
gera við sjálfskiptinguna?
Svar: Þú
færð faglega og trausta (Nissan) þjónustu hjá
Bifreiðaverkstæði Friðriks Ólafssonar í
Kópavogi.
Eldsneytismælir: Gæti verið samband á milli lekans
ofan á geyminum og óvirks mælis - Sendirinn sem
stýrir mælinum og rörið frá dælunni
í botni geymisins eru áföst loki ofan á geyminum.
Lekinn bendir til ryðtæringar sem jafnframt getur þýtt
að sambandsleysi sé á tengjum frá sendinum
í geyminum en þau eru í lokinu.
Hraðamælir: Til í dæminu að tiktúrur
í honum hafi ekki verið vegna bilunar í tengjum mælaborðsins
heldur vegna sambandsleysir (útfellingar) í tengjum hraðanemans
(speed sensor) sem er í millikassanum aftast á undan afturskaptinu
- þú finnur hraðanemann með því að
leita að rafleiðslunum (útfellingin er oftast í
plögginu). Stundum er tannhjól nemans, sem er úr
plasti, slitið eða tannhjólið í millikassanum.
Forhitun: Það eru 4 glóðarkerti í þessari
vél - eftir þessa notkun er kominn tími á
þau. Ný glóðarkerti (NGK) færðu á
hagstæðasta verði hjá N1. Um leið skyldi skoða
öryggi fyrir forhitunina. Í einstaka tilfellum er bilun
í stýrieiningu forhitunarinnar. En rökrétt
byrjun er að endurnýja glóðarkertin.
Sjálfskipting: Af lýsingu þinni að dæma
er skiptingin biluð og hætta á að sú bilun
geti valdið dýrum skemmdum sé ekki brugðist við
strax. Í þessari sjálfskiptingu eru rafsegullokar
í ventlaboxi. Einn eða fleiri geta staðið á
sér og valdið því að kúplingar nái
ekki eðlilegum þrýstingi. Oft er það vegna
þess að sía á upptökuröri í
pönnunni er teppt af óhreinindum. Þá þarf
að endurnýja síuna og vökvann og þrífa
ventlaboxið um leið. Vísbending um það er dökkur
vökvi sem lyktar af sóti (brunalykt). Ráðlegg
þér að láta Jeppasmiðjuna við Selfoss
athuga skiptinguna sem fyrst.
Lada Sport - hersla hedds og legubakka
Svar: mig vantar smá tæknilegar upplýsingar.
Ég og félagi minn vorum að hirða Lödu Sport
sem við ætlum að reyna að lappa eitthvað uppá
sem svona sumarverkefni eða því um líkt. Var
að spá hvort þú hefðir aðgang að
eða vissir eða veist um herslutölur fyrir hedd vélarninnar(orginal
vélin fyrir 1600) og kannski líka fyrir höfuðlegubakkanna?
Svar: Heddið
er hert í 4 áföngum: 4 Kpm, 8 Kpm, 11,5 Kpm, losað
upp á bolta 90° og hert aftur í 11,5 Kpm. Hersuferli
er venjulegt; byrjað á boltunum í miðjunni og
stækkaður hringurinn þar til endað er á ystu
boltunum. Veit ekki hver herslan er á sveifaráslegum en
til samanburðar má hafa Volvo B16 og B18 þar eru stangarleguboltar
hertir í 5,2 - 5,8 Kpm (38 -42 lb ft) og höfuðleguboltar
í 11,9 - 12,9 Kpm (87 - 94 lb ft) - tek þó ekki
ábyrgð á að það sé rétt
fyrir Löduna en upphaflega Fiat-vélin er frá svipuðum
tíma.
Metan
í stað bensíns
Spurt: Mikið er fjallað um metangas á bíla.
Hægt er að fá kaupta metanknúna bíla.
Er einhver aðili hér á landi sem tekur að sér
að breyta bensinknúnum bílum fyrir metangas?. Kannast
þú við að hægt er að fá keypt
breytingarsett fyrir bensinbíla hér heima eða í
útlöndum? Fyrir nokkrum árum var mikið rætt
um að breyta bíla til að keyra á flöskugasi
en þá vorur einhver vandræði í sambandi
við það. Skattaleg?
Svar: Upplýsingar
færðu á www.metan.is
Sendu þeim
netpóst með fyrirspurn - þeir ættu að geta
bent á verkstæði sem breyta bílum og selja nauðsynlegan
búnað.
141
Hnökrar í rafknúnum rúðuvindum
Hliðarrúður renna í lóðréttu
flókaklæddu falsi. Flókafölsin gegna hlutverki
stýringar og þéttingar og eru þeirrar náttúru
að þrútna ekki við að blotna. Hins vegar geta
þau safnað í sig ryki þar til rúðan
fer að stinga við eða stöðvast í falsinu,
oftast á leið upp. Stöm rúðuföls má
liðka á auðveldan hátt þannig að rúðuvindur
vinni eins og nýjar. Rúðunni er rennt alla leið
niður. Grönnum sívölum bursta (eða öðrum
helmingi þvottaklemmu) er rennt upp og niður fölsin um
leið og þau eru ryksuguð eða blásin. Á
bensínstöðvum fæst silikón á úðabrúsum
(sama efni og notað er á stirða rennilása á
tjöldum). Silikón-efninu er úðað í
fölsin og niður með rúðunni sem brátt
rennur liðlega upp og niður á ný.
Peruskipti,
ökuljós
Oft er erfitt að komast að til að losa og endurnýja
perur í ökuljósum, sérstaklega þeim
megin sem rafgeymirinn er. Stundum má sjá starfsmenn bensínstöðva
glíma við þetta lítt öfundsverða verkefni.
Margur bíleigandinn hefur bölvað hressilega við
þessar tilraunir enda munu vera brögð að því
að perur sitji ekki rétt í ljósunum. Öll
ljósker eru hönnuð þannig nú til dags að
stilling ökuljósa breytist ekki þótt ljóskerið
sé losað og fest aftur. Oft er mun auðveldara og öruggara
að endurnýja framljósaperur með því
að losa ljóskerið og færa það framar.
Algengt er að ljóskeri sé fest með þremur
6 mm boltum (10 mm lykill). Gæta skal þess að taka ekki
á gleri perunnar heldur á perustykkinu. Perurnar hitna
mikið og fita í fingrafari getur eyðilagt þær.
Ískrandi
þurrkublöð
Þótt ískri í þurrkublöðum
og þau þurrki illa er ekki þar með sagt að
þau séu ónýt. Ástæðan getur
verið tjara á vör blaðanna - tjara sem bindur í
sér fín sandkorn og önnur óhreinindi. Auðvelt
er að þrífa þurrkublöð. Svissað
er af þegar þurrkuarmarnir eru í uppréttri
stöðu. Armarnir eru spenntir upp og blöðin þrifin
með tusku vættri með kveikjarabensíni eða ísvara
(spritti); vör blaðanna núin þar til tjaran er
uppleyst. Þá er borið yngingarefni á blöðin
(Son of Gun, ArmorAll eða sambærilegt efni). Stundum getur
ískrið verið vegna tjöru á rúðunni
sem þá er meðhöndluð á sama hátt
eða með sérstöku hreinsiefni fyrir bílrúður.
Truflaðir
mælar í Ford Focus
Spurt: Ford Focus Ambient 2003 er að stríða mér.
Snúnings- og hraðamælir detta stundum úr sambandi
mislangan tíma saman eða hvor fyrir sig. Stundum lætur
hitamælirinn sem dauður. Vélarljós í
mælaborði á það til að lýsa ekki
þegar svissað er á. Stundum er allt mælaborðið
óvirkt. Þessar truflanir hafa engin áhrif á
gang vélarinnar. Svo geta liðið mánuðir og
allt er með felldu. Þegar spurst er fyrir hjá verkstæði
umboðsins segjast þeir ekki vita hvað þetta geti
verið!
Svar:
Af lýsingunni að dæma er orsökin viðnám
í aðaltengi mælaborðsins eða snertitengjum
prentrása. Stundum er mælaborðið ónýtt
og þarfnast endurnýjunar. Stundum má laga þetta
með hreinsun tengja og snertiflata prentrásanna aftan á
mælaborðinu. Auðvelt er að taka mælaboðið
úr. Aftan á því er enginn hraðamælisbarki
heldur borðatengi sem auðvelt er að losa. Öll sjáanleg
útfelling er þrifin með Contact Cleaner (efni á
úðabrúsa sem fæst á næstu bensínstöð).
Til varnar gegn útfellingu eru snertitengi smurð með
silikónfeiti, eftir hreinsun, (Dielectric Compound) sem fæst
hjá N1, Stillingu, Poulsen og víðar. Áður
en mælaborðið er sett aftur í er ráðlegt
að leita uppi jarðsambönd (svartar leiðslur), losa,
þrífa og smyrja þau með silikónfeiti.
Ónýtur
bremsukútur í VW Polo 2006 Diesel
Spurt:
Ég er með Polo Diesel 2006. Ég þurfti að
bremsa dálítið snögglega. Uppfrá því
hafa bremsurnar verið rosalega þungar, bremsa næstum
ekki neitt nema stigið sé á af öllu afli en hann
bremsar þó jafnt á báðum að framan.
Enginn leki er sjáanlegur og forðabúrið er fullt.
Hvað gæti verið að?
Svar
(réttara sagt niðurstaða eftir talsverðar pælingar):
Allur andskotinn bilar núorðið í VW. Þar
sem ekki er nægilegt sog í inntaki dísilvélar
er notuð sérstök dæla til að mynda undirþrýsting
í kútnum fyrir aflbremsurnar. Þetta kerfi er að
hluta til tölvustýrt (tengist stöðugleikakerfinu
(Electronic Stabilization Program = ESP) og sjálfvirku aukaafli
við nauðbremsun (EmergencyBrake Assistance = EBA), séu
þessi kerfi í bílnum). Maður bjóst því
við einhverri tölvubilun. Í ljós kom að sogkúturinn
fyrir aukaaflið reyndist ónýtur. Það er
í fyrsta sinn á mínum áratugaferli á
sviði bíltækni sem ég veit um ónýtan
sogkút í 3ja ára gömlum bíl enda leitun
að einfaldari hlut enda endast þessir kútar oft bílinn.
En þetta er nýi tíminn. Í VW-bílum
og fleirum er núorðið rafknúið aflstýri,
rafknúin handbremsa auk alls konar rafeindabúnaðar.
Það væri í góðu lagi hefðu gæði
rafkerfanna í þessum bílum aukist í stað
þess að rýrna. Engin furða þótt bilanatíðnin
sé með ólíkindum. Það sem vakti þó
athygli mína, fyrir utan þessa óvenjulegu bilun,
voru svörun sem eigandinn fékk hjá VW-umboðinu.
Þar var honum tjáð í síma að það
gæti kostað 200-300 þúsund krónur að
endurnýja sogkútinn í bremsukerfinu. Hjá
Bílvogi í Kópavogi (VW-þjónusta) kostaði
þessi viðgerð hins vegar 49 þúsund krónur!
Auk þess sem greinilega borgar sig að skipta við Bílvog
er annað sem þetta dæmi kennir enn einu sinni - en það
er að byrja bilanagreiningu aftast í verkferlinu. Í
þessu tilviki (lýsingin á biluninni) er eðlilegast
að byrja á að prófa hvort sogkúturinn virki
en það er gert með venjulegri handknúinni sogdælu/prófunardælu.
140
Nissan 2.5 tdi
Spurt: Ég er að velta fyrir mér Nissan Pathfinder
sem bjóðast á hagstæðu verði nú
um stundir. Þú talar mjög vel um þennan bíl
í bílaprófun á 2006 árgerðinni
á vefsíðunni þinni en nefnir líka galla
í Nissan dísilvélum í svari í gagnasafninu
varðandi Navara 2003. Eiga þær athugasemdir við
um vélarnar í 2006 og yngri Pathfinder?
Svar:
Þær eiga við um 2,5 lítra túrbódísilvélina
(tdi) með forðagrein (common rail) í stað olíuverks.
Gallinn var sá að brunageisli spíssa gat brennt gat
á stimpilkolla - í versta tilfelli þannig að
vélin brotnaði. Nissan endurbætti spíssana og
var ætlast til að skipt væri um þá á
ábyrgðartímanum til að girða fyrir skemmdir.
Sértu að velta fyrir þér kaupum á notuðum
Nissan jeppa/jepplingi/pallbíl með 2,5 lítra forðagreinar-dísilvélinni
skaltu kynna þér, eins vel og þú getur, hvað
hafi verið gert við vélina á ábyrgðartímanum.
Sé sjáanlegur reykur í útblæstri er
dísilvél ekki í lagi. Nissan Pathfinder er bæði
lipur og þægilegur lúxusjeppi.
Innrétting
klæðning - þrif
Eftirfarandi er samantekt margra fyrirspurna:
• Þrífðu stýrishjól, gírhnúð,
handföng geymsluhólfa og hurða og armhvílur með
tusku vættri í volgu sápuvatni. Þér
mun koma á óvart hve mikil óhreinindi (gerlar!)
geta verið á þessum snertihlutum.
• Stamt gervileður eftir þrif, t.d. á stýri,
má gera eins og nýtt með yngingarefni fyrir plast
(Son-of-a-gun og sambærileg efni).
• Hundahár getur verið erfitt að ná úr
tauáklæði eftir því hve mikið er af
gervitrefjum í vefjarefninu (rafspenna). Sé strokið
yfir sæti og klæðningu með einnota Latex-hönskum
(fást í Bónus), vættum með rakri tusku,
má skafa hundahárin saman og margfalda afköst ryksugu.
• Fitubletti (ís, kókómjólk, olía
o.fl.) í tauáklæði er auðvelt að uppræta
með réttum efnum og aðferðum. Reynið ekki að
fjarlægja fitubletti með leysiefnum svo sem bensíni,
hvítspíra eða þynni - með því
móti stækkar bletturinn í stað þess að
hverfa. Þess í stað skal nota sérstök lífræn
niðurbrotsefni. Eitt þeirra er Undri blettahreinsir sem fæst
víða, m.a. í matvörubúðum.
• Sætaáklæði og klæðningu er auðveldast
að hreinsa með til þess gerðum lífrænum
skúmefnum og svampi sem fást í sérverslunum
og á bensínstöðvum. Nokkur fyrirtæki, t.d.
Besta, leigja út sérstakar teppahreinsivélar. Með
réttum hreinsiefnum, sem þessi fyrirtæki selja, má
hreinsa teppi og innréttingu bíls á 2 klst. með
ótrúlegum árangri.
• Óhreint og innþornað leður getur farið
illa vegna sólargeislunar, það getur upplitast og sprungur
geta myndast í ysta laginu.Ekta leður og gervileður má
oftast þrífa á auðveldan hátt með
volgu sápuvatni og tusku. Á ekta leður er síðan
borin leðurnæring fyrir bílaáklæði.
Það efni fæst á bensínstöðvum
(Leather Cleaner & Conditioner). Með því mýkist
leðrið, fær upphaflegan lit og gljáa, sprungur
hverfa og yfirborðið óhreinkast síður.
• Gerviefni í mælaborði, hlífum, miðjustokk
og annars staðar í innréttingu vilja upplitast og
missa upprunalega áferð og gljáa.
- Þegar
þurrkublöð fara að ískra eða hnökra
á rúðunni skaltu ekki vera of fljót/ur á
þér að kaupa ný. Byrjaðu á að
þrífa rúðuna með rúðuhreinsiefni.
Láttu þurrkuarmana fara í toppstöðu til
vinstri - svissaðu þá af. Spenntu svo upp þurrkuarmana.
Skoðaðu þurrkublöðin. Séu þau
óskemmd að sjá er ekki ástæða til
að endurnýja þau með ærnum tilkostnaði.
Vættu tusku með kveikjarabensíni eða ísvara
og nuddaðu snertivör blaðsins. Þannig þrífurðu
tjöruna sem hefur safnast fyrir og óhreinindin sem hún
bindur í sér. Til að gera blaðið nægilega
hált á ný og þannig að óhreinindi
festist síður á því berðu á
þau yngingarefni fyrir plast.
- Notið
aldrei leysiefni til að þrífa nema það
sé sérstaklega mælt með því.
Yfirleitt er auðveldast að fjarlægja óhreinindi
af alls konar gerviefnum með volgu sápuvatni. Þannig
er jafnframt minnsta hætta á að þau geti skemmst.
Að þrifum loknum er notaður sérstakur yngingarúði
fyrir gerviefni (Cockpit Reconditioner) á flötinn. Það
efni getur gert kraftaverk þannig að innrétting fái
aftur upprunalega áferð og glæsileika (og lykt).
Þetta sama efni má nota á hliðar dekkja til
að skerpa svarta litinn og gljáann.
Ath. Um öll ofantalin hreinsi- og yngingarefni gildir að
nauðsynlegt er að fara nákvæmlega eftir leiðbeiningum
sem fylgja þeim. Röng notkun efnanna getur valdið skemmdum.
KN Enn um KN-loftsíur
Spurt: Mig hefur lengi langað til að spyrja þig
um K&N loftsíur. Þannig er að ég hef keypt
tímaritið Four Wheeler Magazine í rúm 30 ár
og hef mikið af minni „visku" þar úr. Eitt
af því sem ég hef tekið eftir er að þeir
nota undantekningarlaust K&N-loftsíur í sínum
„project-bílum."
„Til þess ad verja vélina betur gegn skaðsemi
ryks og óhreininda," eins og þeir segja. Það
er því engin furða þótt ég hafi
staðið í þeirri trú að með K&N-síu
væri maður að tryggja endingu vélarinnar. En nú
skilst mér á því sem ég hef verið
að lesa í Brotajárninu þínu þetta
séu ef til vill ekki hinar einu sönnu staðreyndir lífsins
og mér verður við eins og forfeðrum okkar hefur efalaust
orðið þegar einhver „besservisser" sagði
þeim að jördin væri hreint ekki flöt, eins
og allir þóttust vita þá, heldur hnöttótt
og vildu fá einhverjar sannanir fyrir þeirri nýju
heimsmynd. Því langar mig að forvitnast um hvar ég
gæti fundið þessar niðurstöður prófana
sem þú nefnir í einu brotajárns-svarinu (mér
tókst ekki að finna það aftur).
Svar: Ég
var að svara KN-fyrirspurn fyrir nokkrum dögum - sem ég
tel vera næsta bæ við pillurnar sem átti að
setja saman við bensínið eða dísilolíuna
(sömu pilluna!) til að minnka eyðsluna um 5-25% (og sumir
komu hlaupandi til að kaupa minnsta skammtinn sem kostaði 5
þús. kr.). Ég hef grun um að Four Wheeler Magazine,
sem ég þekki vel, mæli sjaldan með nokkrum hlut
sem ekki er auglýstur hjá þeim á einn eða
annan hátt, augljóslega eða öðru vísi
- öll þessi stóru amerísku tímarit eru
„á fóðrum'' og það hefur bara aukist
með árunum + allur hálvitagangurinn sem er innan um
í þessum amerísku tímaritum. Þetta
er að vísu bara mín persónulega skoðun
- enda ekki í vasanum á einhverjum sem auglýsir
á Vefsíðu Leós. Ég man ekki lengur hvar
þessi ákveðni samanburður var á Netinu sem
ég vitnaði einhverju sinni til en það má
finna hann með Google og leitarstrengjunum Air Cleaner Comparision,
Air Filter Capacity eða KN Versus Conventional Air Filters.
Kv.
L.M.J.
------------
Ég hef lengi haft illan bifur á KN-loftsíum og
ýmsar prófanir sem birtar hafa verið á Netinu
hafa styrkt mig í þeirri trú að þetta
sé sölubrella. Það sem meira er - ég tel
mig hafa sannreynt það sjálfur að KN-loftsía
hleypir í gegnum sig meiri óhreinindum en venjulegar (hefðbundnar)
loftsíur og tel að ótímabæra eyðileggingu
V8-vélar í einum af mínum bílum megi beinlínis
rekja til KN-loftsíu (pottur og kónn). Aflaukningin sem
KN auglýsir og þykist styðja með niðurstöðum
alls konar prófana er einfaldlega vegna þess að viðnámið
í síunni er minna - hún hleypir meiri óhreinindum
og ryki í gegn um sig. KN-loftsíur eru rándýrar
og auk þess þarf að kaupa sérstakan dýran
vökva til að hreinsa þær (sniðuglega uppbyggður
tekju-píramíti). Það er hægt að spara
sér KN og fá ódýrari aflaukingu með
því einfaldlega að sleppa lofthreinsaranum - vélin
eyðileggst fyrr í báðum tilfellum. Sölusnilldin
er í því fólgin að hleypa smásalanum
að jötunni líka því þegar hann hefur
selt þér síuna á hann eftir að míga
á marga brúsa og selja þér sem sérstakan
KN-hreinsivökva. Mín skoðun: Haltu þig við
upprunalega hefðbundna lofthreinsarann eða notaðu stærri
lofthreinsara af sömu gerð.
139
Fastur í bremsum
Spurt: Nissan Micra '99. Annað afturhjólið (skálar
að aftan en diskar að framan) er fast eftir að að bíllinn
stóð óhreyfður 6 rigningardaga í handbremsu.
Búinn að prófa að bakka en hjólið losnar
ekki. Hvað skal gera?
Svar: Þetta
kemur fyrir hjá flestum tegundum bíla með skálabremsur
að aftan. Losaðu felguboltana, tjakkaðu bílinn upp,
taktu hjólið af og sláðu nokkur högg á
bremsuskálina, sikk-sakk, uppi/niðri - hægri/vinstri
með hamri. Sláðu ekki of fast (getur skemmt hjólleguna)
en því oftar. Þá losna bremsuborðarnir
sem eru grónir við skálina vegna saltmengunar. Gefðu
hinu afturhjólinu sömu meðferð - til öryggis.
(Séu ekki álfelgur undir, en þær þola
ekki sleggjuhögg, nægir stundum að taka hjólkoppinn
af og slá á ystu brúnir stálfelgunnar).
Þetta er algengt vandamál eftir lengri geymslu á
stæðunum t.d. við Leifsstöð þar sem saltrok
er algengt . Alternatorar í Toyota vilja t.d. festast þar
og brenna þá reimina af sér. Ráð:
Notið ekki handbremsu við lengri tíma geymslu. Úðið
WD-40 inn í alternator (en Toyota-alternatorinn og fleiri er
með kæliop við trissuna) áður en bíllinn
er yfirgefinn. því meira sem handbremsan er notuð dags
daglega því minni hætta er á að hjól
festist af þessum völdum. Hjá Securitas við Leifsstöð
er enga þjónustu að fá en dráttarbílaþjónusta
í Keflavík getur leyst málið sé tekið
fram að einungis vanti sleggju til að leysa málið
en flutningur óþarfur (minni kostnaður).
Hvenær
er dempari ónýtur
Spurt: Hvernig merkir maður að demparar séu ónýtir
(jeppinn minn er orðinn mjög hastur að aftan)? Er nóg
að endurnýja einn dempara? Hver er eðlileg ending dempara?
Eru gasdemparar mýkri? Get ég skipt um dempara sjálfur?
Á maður einungis að nota dempara frá viðkomandi
bílaframleiðanda?
Svar: Hlutverk
dempara er ekki höggdeyfing heldur að halda fjaðrandi hjóli
að undirlagi, þ.e. að tryggja stöðugt veggrip
hjóls (ónýtir demparar auka því eldsneytiseyðslu).
Óstöðugleiki, rás og hopp (bíll sem dúar
á ferð); sjáanlegur leki utan á dempara, brotin
gormaskál eða skrölt/ískur þegar beygt
er (turndempari) eru algengustu merkin. Sé jeppi með hefðbundna
fjöðrun (gorma eða blaðfjaðrir) óeðlilega
hastur að aftan er það lélegum fjöðrum
að kenna (bæling og samsláttur) og lagast ekki nema
með því að endurnýja samtímis fjaðrir,
dempara og jafnvel samsláttarpúða. Ending dempara
fer eftir hleðslu bíls, notkun og aðstæðum.
Í þéttbýli getur ryðtæring (tími)
eyðilagt dempara frekar en álag og akstur. Bili dempari á
ábyrgðartíma (galli) er eðlilegt að endurnýja
hann. Séu demparar endurnýjaðir eftir að 3ja ára
ábyrgð er útrunnin er reglan sú að endurnýja
a.m.k. báða á sama hjólási. (Nitur)gas
í dempara hefur ekkert með mýkt að gera. Gasið
eykur þrýsting í demparanum sem hækkar suðumörk
glussans þannig að demparinn þolir að hitna meira,
t.d. í torfæruakstri án þess að glussinn
sjóði en sjóði glussinn missir demparinn máttinn.
Gasdemparar eru því nauðsynlegir fyrir fjallabíla.
Enginn bílaframleiðandi framleiðir dempara og því
er engin ástæða til að greiða meira einungis
fyrir umbúðirnar og merkið. Helstu seljendur dempara
eru N1, Stilling, Fálkinn, GS-varahlutir og Poulsen (Poulsen
hefur oftast verið með besta verðið í könnunum
Vefsíðu Leós). Gæði ódýrustu
dempara fyrir venjulega fólksbíla og malbiksjeppa tel
ég vera sambærileg hjá þessum aðilum.
Verðkönnun borgar sig undantekningarlaust. Margir geta endurnýjað
dempara sjálfir. Yfirleitt er þetta fljótlegt verk
fyrir þá sem hafa til þess þekkingu og rétt
verkfæri. Sumar betri smurstöðvar vinna þetta verk
fyrir umsamið verð samhliða annarri þjónustu.
Þá má bæta því við að
ástæða þess að Koni-demparar (N1) eru svo
dýrir eru tvær; annars vegar einstök gæði
en hins vegar hönnun þeirra og bygging. Kaupa má varahluti
í Koni-dempara og endurbyggja þá mörgum sinnum.
Í fjallabíl er Koni því ákveðin
fjárfesting.
Tímareimin:
Hvað gerist þá?
Spurt: Hvað er það sem gerist slitni tímareim
í bílvél?
Svar: Í flestum vélum með 3 eða fleiri
ventla á hverju brunahólfi fer ekki saman stimpill í
toppstöðu og ventill opinn til fulls - svo lengi sem sveifarásinn
snýr kambás/um með tímareiminni. Slitni tímareim
(yfirleitt örugg 90-120 þús. km. eða 5 ár)
þegar vél er í gangi raskast samhæfing og
stimpilkollar geta rekist í hausa opinna ventla. Skaðinn
verður því meiri sem snúningshraði vélar
er meiri þegar þetta gerist - jafnvel eyðilögð
vél. Tímareimar voru teknar upp á sínum
tíma í stað stálkeðja til að draga
úr hljóði í vélum með ofanáliggjandi
kambás. Nýjustu vélar eru nú aftur með
tímakeðju úr sérstaklega útfærðum
stálhlekkjum sem gerir þær jafn hljóðlátar
og tímareimar. Tímakeðjurnar eru öruggar 160
- 250 þús. km, eða lengur, þær slitna við
notkun en öfugt við tímareim þá fylgir
slitinu aukið hljóð og því lítil
hætta á að tímakeðja slitni sundur. Auk
þess er stundum ódýrara er að endurnýja
tímakeðju en reim, t.d. er tímakeðjan þrædd
í margar Benz-vélar.
Mercedes-Benz
ML320 - stöðugar bilanir
Spurt: Ég er með 2003 árgerð af Benz ML320
sem er síbilandi. Það hvimleiðasta eru gangtruflanir
en ég hef þurft að láta skipta um eitt af háspennukefliunum
og 2 af kertaþráðunum. Vélin hefur aldrei gengið
almennilega lengi. Nú er hún farin að sleppa úr
og ganga óreglulega í lausagangi - og eyðslan rokin
upp úr öllu valdi. Sérfræðingar hjá
umboðinu segja mér að skipta þurfi um alla kertaþræðina,
eða a.m.k. þá sem enn eru upprunalegir og að það
kosti með ísetningu um 100 þúsund krónur!
Svar: Fyrsta
kynslóðin af „Alabama-Benzanum’’ (af árgerðum
1998 til og með árgerð 2003) eru afspyrnu lélegir
bílar og áttu stærsta þáttinn í
því að Mercedes-Benz hrapaði á listum yfir
gæðamat og hefur verið undir meðaltali varðandi
gæði undanfarin 7 ár. Þetta gamla gróna
gæðamerki hefur orðið fyrir alvarlegum hnekki sem
mun taka langan tíma að vinna upp og er, af sérfræðingum,
talið skólabókardæmi um röng vinnubrögð
í stjórnun, m.a. þar sem markaðshyggjan hefur
komist upp með að stýra tækniþróuninni
í stað tækniþekkingar. í þessum
3,2ja lítra V6-bensínvélum eru 2 kerti á
hverju brunahólfi. Kertaþræðirnir eru því
12 stk. Upprunalegu þræðirnir hafa reynst lélegir.
Þeir munu kosta hjá umboðinu hér heima um 95
þúsund krónur settið. En það er engin
ástæða til að láta okra á sér
í þessu efni. Þú getur fengið vandaðra
kertaþráðasett (12 stk.) frá Bandaríkjunum
fyrir innan við 40 þús. kr. Þú pantar
þá á Netinu frá www.discountautoparts.com
(senda í flugpósti) eða frá www.thepartsbin.com
(sem þú getur látið www.shopUSA.is
flyta inn fyrir þig eftir að þú hefur skráð
þig sem viðskiptamann). Áríðandi er að
panta kertaþráðasett frá BREMI. Þeir kosta
um 180 dollara (43 þús. kr. til þín með
öllum gjöldum samkvæmt reiknivél ShopUSA). Þú
sparar þér 50 þúsund krónur og færð
betri vöru en hjá umboðinu. Það er um 30 mín.
verk fyrir laghentan mann að endurnýja þræðina.
Ath. Upplagt er að endurnýja kertin í leiðinni
- því þau kosta 5-6 dollara stykkið hjá
þessum fyrirtækjum sem er hálfvirði (með
öllum gjöldum) miðað við verðlag hér.
P.S: Ég er
persónulega þeirrar skoðunar að bílaumboð
sem stunda skefjalausa okurstarfsemi í þeirri trú
að þau nái að bjarga sér - eigi að fá
að fara í gjaldþrot - okrið mun hvort eða er
ekki bjarga þeim nema hér verið sett á verslunarhöft
að hætti Danakonungs forðum.
Chrysler 300C
sem rásar
Spurt: Ég á Chrysler 300C árgerð 2005
með 5.7 lítra V8 Hemi-vél. Bíllinn uppfyllir
allar mínar væntingar að einu atriði undanskildu
- mér finnst hann ekki nógu stöðugur í
akstri á beinni braut, það liggur við að hægt
sé að segja að hann rási. Þegar ég
keypti bílinn frá USA (tek sérstaklega fram að
ekki var um tjónabíl að ræða) hafði
honum verið ekið 50 þús. km og mælanlegt
slit í munstri afturdekkjanna (Michelin 225/60 R18W). Ég
pantaði sérstaklega 2 ný dekk sömu gerðar
(Michelin) og setti þau nýju undir að framan og þau
lítið slitnu undir að aftan. Þrátt fyrir
nýju dekkin og réttan þrýsting og jafnan
(32 psi) merkti ég enga breytingu - mér fannst bíllinn,
eftir sem áður, ekki nægilega stöðugur - eða
á maður að segja rásfastur? Ég fór
með bílinn í hjólastillingu og var sagt að
allar stillingar „væru innan uppgefinna marka’’
og ekki hefðu þurft að breyta neinni. Ekkert slit var
merkjanlegt í framvagninum. Þegar ég spurði
um hugsanlega ástæðu var mér sagt að þetta
væri að öllum líkindum dekkjunum að kenna
og bent á að prófa að lækka þrýstinginn
í 28 psi. Það breytti engu. Ég átti þess
kost að prófa sömu gerð af bíl, að vísu
með V6-vél, og fann ekki fyrir þessu „rási’’
í honum - hann var eins og á teinum og einnig á
Michelin-dekkjum af sömu gerð en þó ekki sömu
stærð. Ég hef verið að spyrja fagmenn hver
orsökin fyrir þessu gæti verið og fengið að
heyra ýmsar kenningar mismunandi trúverðugar (ég
er ekki algjör asni hvað varðar bíla). Svona bilun
hlýtur að vera erfitt greina hafandi ekkert annað fyrir
sér en þessa lýsingu mína en samt ætla
ég að reyna hvort þú getir eitthvað aðstoðað
mig í þessu máli?
Svar: Afturhjóladrifinn fólksbíll með
klafafjöðrun að framan og á dekkjum með 23 sm
breiðum sóla er mjög viðkvæmur hvað varðar
vísun framhjólanna (innskeifur - útskeifur) - örfáir
millimetrar geta skipt sköpum. Í þínu tilfelli
tel ég nánst blasa við að bil á milli framhjóla
að framan sé of mikið - ástæða þess
að bíllinn virkar laus í rásinni sé
of mikil útvísum framhjólanna, t.d. á 90
km/klst. Sé bilið minnkað, hjólin gerð innskeifari
t.d. um 2 mm (stillt jafnt báðu megin) kæmi mér
ekki á óvart þótt þú fyndir
strax mun. Ástæðan fyrir þessu getur einfaldlega
verið slæleg vinnubrögð hjá Chrysler (of mikil
vikmörk leyfð við gæðaeftirlit). Hugsanleg ástæða
þess að vísun framhjólanna „mælist
innan uppgefinna marka’’ og millibilið því
ekki verið minnkað getur verið ruglingur í grunnstillingu
hjólastillingarbekksins. Halli og vísun hjóla í
gagnabönkum fyrir ameríska markaðinn eru gefin upp í
gráðum með ákveðnum vikmörkum (plús/mínus).
Þær gráður eru, síðan 1995, nánast
undantekningarlaust svokallaðar nýgráður, þ.e.
með 100 strikum í gráðu í stað 60 eins
og í eldra kerfinu. Eldri hjólastillingartæki eru
einungis með gamlar gráður og þarf því
að umreikna. Dæmi: Ákveðin uppgefin stilling í
gagnasafni er 2,5 nýgráður. Bekkurinn sem notaður
er sýnir einungis gamlar gráður. Það þýðir
að uppgefnu 2,5 nýgráðurnar samsvara 60/100 x
2,5 = 1,5 gamalli gráðu. Nýrri hjólastillingartæki
eru fyrir bæði kerfin en sá sem notar þau þarf
að muna og kunna að skipta á milli nýgráða
og gamalla gráða. Þetta er að vísu bara
ágiskun mín - en hafi maður reynslu af „stýrisgeómetríu’’
veit maður að rásfesta byggist á því
að framhjól vísi ekki of mikið út á
við. Eftir að þú hefur látið minnka
millibilið skaltu fylgjast með jöðrum framdekkjanna.
Sé sjáanlegt slit á ytri jöðrunum er millibilið
of lítið að framanverðu en sé sjáanlegt
slit á innri jöðrunum er millibilið of mikið-
þarna á milli er rétti punkturinn án ráss
og án slits (dekkið slitnar á þeim jaðrinum
sem er á undan). Í þessu dæmi geng ég
út frá því sem gefnu að réttur
loftþrýstingur sé í dekkjum, hjóllegur
í lagi og án slits/hlaups, stýrisupphengja og aðrir
slithlutir í lagi. Bendi jafnframt á að þegar
talað er um jákvæða vísum framhjóla
(+ toe-in) er átt við innvísun að framan en útvísun
þegar gefin er upp neikvæð vísun (- toe-in) eins
og er yfirleitt á framdrifsbílum.
Meira
brotajárn
Aftur á aðalsíðu
|